Μπαμ και κάτω...

 Είστε έτοιμοι για μελέτη 4-5 ωρών/ήμερα;;

Μπαίνουμε στην τελική ευθεία για τις εξετάσεις του Δεκεμβρίου σε Πάντειο και ΕΚΠΑ. Όσοι έχουν ξεκινήσει την προετοιμασία τους πριν το καλοκαίρι, ΕΝΝΟΕΊΤΑΙ ότι δεν σταματούν να μελετούν ούτε τον Αύγουστο. Δεν χωρά εφησυχασμός. 

Για αυτό κι εγώ, προκειμένου να τους έχω....από κοντά και να τους στηρίξω, τον Αύγουστο συνεχίζω και κάνω μαθηματα, με κάποιες παύσεις στο ενδιάμεσο. 

Υπάρχουν όμως κι εκείνοι που γυρίζουν από τις διακοπές και επιθυμούν να κάνουν μια προσπάθεια 3 μηνών και να δώσουν στις εξετάσεις! Με άγνοια κινδύνου αλλά.... ξεκούραστοι....

Τι κάνεις με αυτούς τους ανθρώπους;

Σενάριο 1: Τους "διώχνεις" λέγοντας πώς δεν υπάρχει χρόνος και ότι η προσπάθεια είναι μάταιη; Όχι. Δεν μπορείς να τους στερήσεις το δικαίωμα στην ελπίδα και στη μάχη. Αν ήταν έτσι, τότε δεν θα κερδιζονταν καμία μάχη όπου οι πιθανότητες ήταν εναντίον και ο κόσμος μας θα ήταν διαφορετικός για όλους μας. Πόλεμοι, κοινωνικοί αγώνες, επαναστάσεις αλλά και μικρές ή μεγάλες μάχες σε ατομικό επίπεδο, θα είχαν όλες χαθεί πριν καν ξεκινήσουν. 

Σενάριο 2: Τους παραμύθιαζεις ότι οι πιθανότητες επιτυχίας είναι πολλές ή έστω αρκετές; Όχι. Οι υποψήφιοι/ες έχουν δικαίωμα σε μια σοβαρή και ειλικρινή ενημέρωση. Θα επενδύσουν χρόνο και χρήμα. Επιβάλλεται να ξέρουν όλη την αλήθεια. 

Η αλήθεια λοιπόν είναι ότι όποιος/α ξεκινά το Σεπτέμβρη, πρέπει να παλέψει πολύ για να έχει πιθανότητες. Αυτό ισχύει και για το ΕΚΠΑ αλλά και για το Πάντειο. Αν παλέψει με... νύχια και με δόντια όμως, δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από τους "παλιούς". Αρκεί να ξέρει να μοιράσει το χρόνο του μεταξύ μεταξύ κατανόησης  και κατηγοριοποίησης της ύλης 

Ποιός λοιπόν πρέπει να είναι ο ρόλος της υποστήριξης από τα μαθήματα που παραδίδουμε στη Νέα Ιωνία; Ο ρόλος αυτός, πρέπει να είναι υποστηρικτικός με συγκεκριμένη στόχευση. 

Για να μην πολυλογω....

Την Τρίτη 8/9 και ώρα 18.00-21.00 ξεκινούν οι περιβόητες ΣΚΟΤΩΣΤΡΕΣ  ΕΚΠΑ 2026. Ξέρω... ακούγεται γελοίος ο τίτλος. Αλλά , είναι ένας "θεσμός" των 8 τελευταίων ετών όπου δημιουργείται ένα μικρό και ευέλικτο τμήμα μέχρι τις εξετάσεις. 

Στις ΣΚΟΤΩΣΤΡΕΣ, εχουν υπάρξει αρκετές επιτυχίες στο παρελθόν. Αλλά όλες και όλοι όσοι πέρασαν στο ΕΚΠΑ μεσα από αυτό το τμήμα, το πάλεψαν πολύ. Φέτος μάλιστα, θα εμπλουτίσω τη διαδικασία με ορισμένα στοιχεία - έκπληξη, τα οποία θεωρώ ότι θα κάνουν τη διαφορά (τα εφαρμόζω ήδη στα φετινά τμήματα). 

Πάντως, θα βγουν αρκετές ώρες και σε αυτό το τμήμα. 110 συνολικά. Τα μαθήματα θα γίνονται:

Τρίτη 18.00-21.00

Σάββατο 17.00-20.30

Κυριακή 18.30-20.30

Θα γίνουν και αρκετές προσομοιώσεις καθώς και μαθηματα που αφορούν τον τρόπο γραφής. Στόχος είναι να περάσουν στο ΕΚΠΑ, 2-3 άτομα από αυτό το τμήμα. Όπως δηλαδή γίνεται συνήθως στα τμήματα του Σεπτεμβρίου, από τότε που ήμουν ακόμα σχετικά νέος σε αυτή τη δουλειά. 

Όποιος και όποια λοιπόν έχει όρεξη και  χρόνο για 4-5 ώρες μελέτης/ημερησίως , τον περιμένω για να κάνουμε μαζί την προσπάθειά μας και γιατί όχι...να πετύχουμε στο ΕΚΠΑ! 

Όσον αφορά το Πάντειο, κι εκεί θα δημιουργήσω τις αντίστοιχες ΣΚΟΤΩΣΤΡΕΣ. Για πρώτη φορά. Ήρθε η ώρα...

 Η φιλοσοφία των μαθημάτων θα μοιάζει με τις ΣΚΟΤΩΣΤΡΕΣ του ΕΚΠΑ. Και είμαι σίγουρος ότι θα "μαζέψω" 3-4 άτομα - ήρωες τα οποία θα δώσουν τη μάχη τους και γιατί όχι....να περάσουν στο Πάντειο.. Το τμήμα αυτό ξεκινά τη Δευτέρα 7/9 και ώρα 18.00-21.00

Δεν υπάρχει χρόνος για χαλάρωση, ούτε στις διακοπές. Είμαι έτοιμος να σας ενημερώσω αναλυτικά για τα 2 αυτά προγράμματα μας ενόψει των εξετάσεων του Δεκέμβρη. 

Υπενθυμίζω ότι κάθε Κυριακή, νωρίς το απόγευμα έχουμε και το τμήμα προχωρημένων, δηλαδή για όσες και όσους δίνουν εξετάσεις 2η φορά. Από αρχές Σεπτεμβρίου θα ασχοληθούμε τα καινούργια βιβλία της ύλης μας. Θα εντοπίσουμε τις παγίδες! Σας περιμένω και εκεί!

Έχετε λοιπόν χρόνο και όρεξη για πολλές ώρες δουλειάς το επόμενο τρίμηνο;

Καλές βουτιές σας εύχομαι και καλές πεζοπορικές διαδρομές για τους φίλους μου τους συνορειβάτες!! Γκιώνα , Τύμφη, Σπήλιος Αγαπητός και Χρηστάκης, Οροπέδιο Μουσών κτλ, είναι μια καλή ευκαιρία για να αντικρίσετε το ΕΚΠΑ ή το Πάντειο, καθήμενοι σε μια κορυφή στα αλπικά...

Τα λέμε....

Τα οφέλη της διαδικασίας των κατατακτηρίων, απο μια επιτυχούσα!

 Πριν μερικά χρόνια, είχα την τιμή, να έχω μαθήτριά μου την Αντωνία Ποθητού. Η κοπέλα πέρασε και τώρα είναι ήδη μια εξαιρετική και επιτυχημένη συνάδελφος. Πριν λίγες ημέρες που ήμασταν μαζί σε μια πεζοπορική διαδρομή και ψάχναμε ίχνη απο λύκους, ελάφια και αγριογούρουνα στα 1200 μέτρα υψόμετρο, άρχισε να μου αναλύει με έναν υπέροχο τρόπο, ορισμένα ζητήματα των εξετάσεων αυτών, τόσο ώς παλαιά υποψήφια, όσο και ως νύν ψυχοθεραπεύτρια. 

Και εκεί που ήμασταν κάτω απο έναν βράχο, της λέω "ρε συ Αντωνία, δεν γράφεις ένα άρθρο για να το ανεβάσω στο μπλόγκ"? Και το έκανε. Το παραθέτω αυτούσιο, χωρίς καμία τροποποίηση. Αντωνία σε ευχαριστώ! Επιφυλάσσομαι για κέρασμα στο Φλαμπούρι...

Δεν χρειάζεται μόνο να διαβάσεις. Πρέπει να αντέξεις.

Όταν κάποιος ακούει τη λέξη «κατατακτήριες», συνήθως σκέφτεται ατελείωτες ώρες διαβάσματος. Η αλήθεια είναι, όμως, ότι το διάβασμα αποτελεί μόνο ένα μέρος αυτής της διαδρομής.

Η πραγματική δοκιμασία είναι να μπορέσεις να αντέξεις για μήνες την πίεση, την κούραση, την αβεβαιότητα και τις απαιτήσεις μιας διαδικασίας στην οποία γνωρίζεις εξαρχής ότι δεν αρκεί απλώς να είσαι καλός.

Χρειάζεται να αποδώσεις σχεδόν στο μέγιστο των δυνατοτήτων σου.

Όταν ο χρόνος δεν περισσεύει, πρέπει να δημιουργηθεί

Η δική μου προετοιμασία για τις κατατακτήριες έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία εργαζόμουν παράλληλα σε δύο δουλειές. Τις περισσότερες ημέρες τελείωνα την εργασία μου στις έντεκα το βράδυ και το επόμενο πρωί ξυπνούσα στις οκτώ για να ξεκινήσω ξανά.

Ο χρόνος για διάβασμα δεν περίσσευε. Έπρεπε να δημιουργηθεί.

Έπρεπε να αφαιρεθεί από τις ώρες ξεκούρασης, τα Σαββατοκύριακα, τις εξόδους και πολλές από τις στιγμές της καθημερινότητας που μέχρι τότε θεωρούσα δεδομένες. Έμαθα να οργανώνω τον χρόνο μου με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια, να θέτω προτεραιότητες και να αξιοποιώ ακόμη και μικρά χρονικά διαστήματα.

Η οργάνωση, όμως, από μόνη της δεν είναι αρκετή.

Μπορείς να έχεις το καλύτερο πρόγραμμα και να μην το ακολουθήσεις ποτέ. Μπορείς να έχεις όλες τις σημειώσεις, τα βιβλία και τις κατάλληλες συνθήκες και, παρ’ όλα αυτά, να σταματήσεις όταν η κούραση γίνει μεγαλύτερη από τον αρχικό ενθουσιασμό.

Γι’ αυτό, πριν από την οργάνωση, υπάρχουν δύο ακόμη πιο βασικά στοιχεία.

Πόσο πολύ το θέλεις;

Το πρώτο είναι πόσο σημαντικός είναι πραγματικά αυτός ο στόχος για εσένα.

Όχι πόσο ωραία ακούγεται να γίνεις ψυχολόγος. Όχι πόσο ενδιαφέρουσα σου φαίνεται η Ψυχολογία. Αλλά πόσο αποφασισμένος είσαι να συνεχίσεις όταν η προσπάθεια αρχίσει να έχει πραγματικό κόστος.

Θα υπάρξουν ημέρες που θα είσαι εξαντλημένος. Ημέρες που δεν θα μπορείς να συγκεντρωθείς, που θα αμφιβάλλεις για την επιλογή σου ή που θα σκέφτεσαι ότι ίσως έχεις αναλάβει κάτι μεγαλύτερο από τις δυνάμεις σου.

Εκεί δεν σε κρατά μόνο το πρόγραμμα.

Σε κρατά ο λόγος για τον οποίο ξεκίνησες.

Ένας μεγάλος στόχος απαιτεί συχνά να λείψεις για κάποιο διάστημα από άλλα πράγματα που επίσης αγαπάς. Να περιορίσεις την κοινωνική σου ζωή, να αρνηθείς προσκλήσεις, να μην είσαι τόσο διαθέσιμος όσο ήσουν παλαιότερα.

Κάποιοι άνθρωποι θα το καταλάβουν. Κάποιοι άλλοι μπορεί να θεωρήσουν ότι απομακρύνθηκες ή ότι δεν ενδιαφέρεσαι πλέον. Όταν, όμως, επιλέγεις συνειδητά να λείψεις για κάτι που έχει πραγματική αξία για εσένα, αυτή η απουσία αποκτά νόημα.

Πιστεύεις πραγματικά ότι μπορείς να τα καταφέρεις;

Το δεύτερο στοιχείο είναι αυτό που στην Ψυχολογία ονομάζουμε αντίληψη αυτοαποτελεσματικότητας: η πεποίθηση ότι διαθέτεις ή μπορείς να αναπτύξεις τις ικανότητες που χρειάζονται για να πετύχεις έναν συγκεκριμένο στόχο.

Σύμφωνα με τον Albert Bandura, η αυτοαποτελεσματικότητα επηρεάζει το αν κάποιος θα ξεκινήσει μια απαιτητική προσπάθεια, πόση ενέργεια θα επενδύσει και πόσο θα επιμείνει όταν συναντήσει εμπόδια.

Δεν πρόκειται για μια αφελή βεβαιότητα ότι όλα θα πάνε καλά. Ούτε για την πεποίθηση ότι η επιτυχία είναι εγγυημένη.

Είναι η βαθύτερη πίστη ότι, ακόμη κι αν το εγχείρημα είναι δύσκολο, έχεις τη δυνατότητα να ανταποκριθείς στις απαιτήσεις του.

Αν δεν πιστεύεις ότι υπάρχει έστω μια πραγματική πιθανότητα να τα καταφέρεις, είναι πολύ δύσκολο να βρεις τη δύναμη, το κουράγιο, την υπομονή και την επιμονή που απαιτούνται.

Πρέπει να τολμήσεις να πιστέψεις ότι μπορείς να αριστεύσεις

Στις κατατακτήριες εξετάσεις της Ψυχολογίας ο ανταγωνισμός είναι ιδιαίτερα υψηλός. Εκατοντάδες άνθρωποι διεκδικούν έναν πολύ περιορισμένο αριθμό θέσεων και οι βαθμολογικές διαφορές μεταξύ εκείνων που εισάγονται και εκείνων που μένουν εκτός μπορεί να είναι απειροελάχιστες.

Αυτό σημαίνει ότι δεν προετοιμάζεσαι απλώς για να γράψεις καλά. Προετοιμάζεσαι γνωρίζοντας ότι πρέπει να προσεγγίσεις την αριστεία.

Και μόνο αυτή η σκέψη μπορεί να γίνει τρομακτική.

Δεν παλεύεις μόνο με την ύλη. Παλεύεις με την απαίτηση να αποδώσεις στο μέγιστο, με τη σύγκριση, με την αβεβαιότητα και με τον φόβο ότι όλη αυτή η προσπάθεια μπορεί τελικά να κριθεί από μια ελάχιστη βαθμολογική διαφορά.

Χρειάζεται, επομένως, να τολμήσεις να πιστέψεις ότι μπορείς να πετύχεις κάτι εξαιρετικά δύσκολο. Όχι επειδή υποτιμάς τον ανταγωνισμό, αλλά επειδή, αν πειστείς εξαρχής ότι δεν ανήκεις σε εκείνους που μπορούν να τα καταφέρουν, πιθανότατα δεν θα μπορέσεις να αντέξεις μέχρι το τέλος.

Ο προσωπικός χαρακτήρας της διαδρομής

Όταν λες στο περιβάλλον σου ότι αποφάσισες να δώσεις κατατακτήριες, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα συναντήσεις ενθουσιασμό.

Πολλοί μπορεί να σε κοιτάξουν με απορία:

«Γιατί τώρα;»

«Τι πας να κάνεις σε αυτή την ηλικία;»

«Δεν έχεις ήδη αρκετές υποχρεώσεις;»

Αυτό μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Συχνά οι άνθρωποι δυσκολεύονται να καταλάβουν γιατί κάποιος αποφασίζει να ανατρέψει μια ήδη διαμορφωμένη ζωή και να ξεκινήσει ξανά από την αρχή.

Αλλά και ανάμεσα στους ανθρώπους που προετοιμάζονται για τον ίδιο στόχο θα συναντήσεις διαφορετικές συμπεριφορές. Κάποιοι θα γίνουν αληθινοί συνοδοιπόροι. Κάποιοι θα μοιραστούν γνώσεις, φόβους και δυσκολίες μαζί σου. Άλλοι μπορεί να προσπαθήσουν να στηριχθούν περισσότερο στη δική σου προσπάθεια παρά στη δική τους.

Με τον χρόνο, όμως, οι σχέσεις ξεκαθαρίζουν. Οι άνθρωποι που αξίζει να παραμείνουν θα φανούν.

Τελικά, όσο κόσμο κι αν έχεις γύρω σου, οι κατατακτήριες παραμένουν ένας πολύ προσωπικός αγώνας. Ελάχιστοι μπορούν να καταλάβουν πραγματικά την ένταση, την κούραση και τον βαθμό αφοσίωσης που απαιτεί.

Η Ψυχολογία ήρθε στη ζωή μου μετά την ψυχοθεραπεία

Η δική μου σχέση με την Ψυχολογία δεν ξεκίνησε από ένα ακαδημαϊκό βιβλίο.

Πρώτα ξεκίνησα ψυχοθεραπεία. Μέσα από τη δική μου θεραπευτική διαδικασία γνώρισα την Ψυχολογία όχι μόνο ως θεωρία, αλλά ως μια ζωντανή διαδικασία κατανόησης, αλλαγής και σταδιακής επαφής με τον εαυτό.

Στην πορεία την αγάπησα και γεννήθηκε η επιθυμία μου να γίνω ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια.

Όταν αργότερα άρχισα να διαβάζω τις θεωρίες, τις έννοιες και τους μηχανισμούς που περιγράφονται στα βιβλία, μπορούσα να τους κατανοήσω σε μεγαλύτερο βάθος, επειδή δεν τους συναντούσα για πρώτη φορά μόνο σε μια σελίδα. Είχα ήδη βιώσει πολλές από αυτές τις διαδικασίες από τη θέση του θεραπευόμενου.

Η εμπειρία αυτή δεν αντικαθιστούσε τη μελέτη. Της έδινε, όμως, πλαίσιο, νόημα και ανθρώπινη διάσταση.

Παράλληλα, μου έμαθε κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικό να γνωρίζει όποιος επιλέγει να σπουδάσει Ψυχολογία:

Η γνώση της Ψυχολογίας δεν λύνει αυτομάτως τα προσωπικά μας προβλήματα.

Το να παρακολουθήσεις μαθήματα, να προετοιμαστείς σε ένα φροντιστήριο ή να διαβάσεις δέκα εξαιρετικά βιβλία δεν σημαίνει ότι έχεις επεξεργαστεί τα βιώματά σου. Η γνώση μπορεί να σου προσφέρει πολύτιμη ψυχοεκπαίδευση. Μπορεί να σε βοηθήσει να ονομάσεις όσα σου συμβαίνουν, να αναγνωρίσεις μοτίβα και να κατανοήσεις καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές σου.

Μπορεί ακόμη να αποτελέσει την αφορμή για να ξεκινήσεις μια ουσιαστική προσωπική διερεύνηση.

Δεν μπορεί, όμως, να την κάνει αντί για εσένα.

Κανένα βιβλίο δεν μπορεί από μόνο του να επεξεργαστεί τις εμπειρίες σου, να αλλάξει τα σχεσιακά σου μοτίβα ή να σε συνοδεύσει μέσα στα δύσκολα συναισθήματα που χρειάζεται να αντέξεις και να κατανοήσεις.

Άλλο είναι να γνωρίζεις μια ψυχολογική θεωρία και άλλο να μπορείς να αναγνωρίζεις τον εαυτό σου μέσα σε αυτήν. Και ακόμη διαφορετικό είναι να έχεις δουλέψει θεραπευτικά όσα αναγνωρίζεις.

Να διαχειρίζεσαι την ενέργεια, όχι μόνο τον χρόνο

Η μεγαλύτερη πρακτική δυσκολία αυτής της διαδρομής δεν ήταν μόνο ο προγραμματισμός ή η συνέπεια.

Ήταν η κούραση.

Όταν έχεις μάθει να τρέχεις καθημερινά και να αποδίδεις μέσα σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πρόγραμμα, υπάρχει ο κίνδυνος να πιστέψεις ότι η λύση είναι να τρέξεις ακόμη περισσότερο.

Δεν είναι.

Αν δεν υπολογίσεις την ξεκούραση και τον ύπνο ως μέρος της προετοιμασίας, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να φτάσεις στις εξετάσεις εξαντλημένος, έχοντας μειώσει ο ίδιος την απόδοση για την οποία εργάστηκες τόσο σκληρά.

Στην πρώτη περίοδο της προετοιμασίας μου εξεταζόμουν, μεταξύ άλλων, στη Γνωστική Ψυχολογία. Αυτό αποδείχθηκε εξαιρετικά χρήσιμο, γιατί άρχισα να εφαρμόζω στο ίδιο μου το διάβασμα όσα μάθαινα για τη μνήμη, την προσοχή και τη μάθηση.

Χρησιμοποιούσα διαφορετικά χρώματα, μολύβι, στυλό και υπογραμμίσεις, ώστε να κωδικοποιώ και να οργανώνω καλύτερα τις πληροφορίες. Τοποθετούσα βασικές έννοιες σε σημεία του σπιτιού από τα οποία περνούσα συχνά, ώστε να τις ανακαλώ επανειλημμένα. Επέστρεφα στην ύλη, προσπαθούσα να τη συνδέσω με όσα ήδη γνώριζα και δεν περιοριζόμουν στην παθητική ανάγνωση.

Οι γνώσεις αυτές έγιναν ακόμη πιο λειτουργικές μέσα από τη διδασκαλία του καθηγητή μου, κυρίου Ντάβαρη, ο οποίος, ως γνωστικός ψυχολόγος, δεν με βοήθησε μόνο να κατανοήσω την ύλη αλλά και να εφαρμόσω τις αρχές της στην πράξη.

Έμαθα επίσης να αντιμετωπίζω τον ύπνο ως μέρος της μαθησιακής διαδικασίας και όχι ως χρόνο που αφαιρείται από αυτήν. Η έρευνα στη Γνωστική Ψυχολογία και στις Νευροεπιστήμες δείχνει ότι ο ύπνος συμμετέχει ενεργά στην παγίωση και στην αναδιοργάνωση των νέων μνημονικών πληροφοριών.

Παράλληλα, κατάλαβα ότι όταν ο οργανισμός βρίσκεται σε έντονη και παρατεταμένη κατάσταση στρες, μπορεί να δυσκολευτούν ακριβώς οι λειτουργίες που χρειάζονται περισσότερο σε τέτοιου είδους εξετάσεις: η συγκέντρωση, η εργαζόμενη μνήμη, η ευελιξία της σκέψης, η κριτική επεξεργασία και ο συνδυασμός διαφορετικών πληροφοριών.

Η ξεκούραση, επομένως, δεν είναι πολυτέλεια ούτε απόδειξη ότι δεν προσπαθείς αρκετά.

Είναι μέρος της προετοιμασίας.

Όταν κάποιος πιστεύει για λίγο αντί για εσένα

Η αυτοαποτελεσματικότητα είναι καθοριστική, αλλά κανείς δεν παραμένει αδιάκοπα δυνατός.

Υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες η κούραση και η απογοήτευση μπορούν να κλονίσουν ακόμη και έναν άνθρωπο που πιστεύει πολύ στον στόχο του. Σε αυτές τις στιγμές είναι πολύτιμο να υπάρχουν ένας ή δύο άνθρωποι που μπορούν να συνεχίσουν να βλέπουν τις δυνατότητές σου, όταν εσύ προσωρινά δυσκολεύεσαι να τις δεις.

Για εμένα, ένας από αυτούς τους ανθρώπους ήταν ο κύριος Ντάβαρης.

Την πρώτη φορά που έδωσα εξετάσεις, έμεινα εκτός για μία μόνο θέση. Η βαθμολογική διαφορά ήταν ελάχιστη, αλλά η απογοήτευση και η κούραση ήταν πολύ μεγάλες.

Ο κύριος Ντάβαρης δεν με ρώτησε αν θα ξαναδώσω.

Μου είπε:

«Εννοείται ότι θα ξαναδώσεις».

Μέσα στην εξάντλησή μου, αυτή η βεβαιότητα λειτούργησε σαν υπενθύμιση όλων όσων εκείνη τη στιγμή δεν μπορούσα να δω. Μερικές φορές, όταν η δική μας πίστη εξαντλείται, χρειαζόμαστε έναν άνθρωπο να συνεχίσει να πιστεύει σε εμάς, μέχρι να μπορέσουμε να πιστέψουμε ξανά οι ίδιοι.

Περισσότερο από μία θέση σε μια σχολή

Κοιτάζοντας σήμερα αυτή τη διαδρομή, δεν πιστεύω ότι οι κατατακτήριες μου έδωσαν μόνο τη δυνατότητα να σπουδάσω Ψυχολογία.

Μου έμαθαν να οργανώνω τον χρόνο και τις προτεραιότητές μου. Να διαχειρίζομαι όχι μόνο τις ώρες μου αλλά και την ενέργειά μου. Να συνεχίζω μέσα στην αβεβαιότητα. Να αντέχω την κούραση χωρίς να αγνοώ τα όρια του οργανισμού μου. Να δέχομαι ότι η προσπάθεια μπορεί να είναι εξαιρετική ακόμη και όταν η πρώτη έκβαση δεν είναι αυτή που επιθυμώ.

Κυρίως, όμως, μου έμαθαν ότι οι μεγάλοι στόχοι απαιτούν έναν δύσκολο συνδυασμό:

Να αντιλαμβάνεσαι πλήρως πόσο απαιτητικό είναι αυτό που πας να κάνεις και, παρ’ όλα αυτά, να τολμάς να πιστεύεις ότι μπορείς να τα καταφέρεις.

Γιατί οι κατατακτήριες δεν απαιτούν μόνο γνώσεις.

Απαιτούν επιμονή, συνέπεια, αυτοαποτελεσματικότητα, ανθεκτικότητα, σωστή διαχείριση της ενέργειας και, κάποιες φορές, έναν άνθρωπο που θα συνεχίσει να βλέπει τις δυνατότητές σου, μέχρι να μπορέσεις να τις δεις ξανά κι εσύ.

Αντωνία Ποθητού
Κλινική Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια CBT
Σεξολόγος | MBA

 

Ενδεικτικές επιστημονικές αναφορές

Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215.

Diekelmann, S., & Born, J. (2010). The memory function of sleep. Nature Reviews Neuroscience, 11, 114–126.

Girotti, M., Adler, S. M., Bulin, S. E., Fucich, E. A., Paredes, D., & Morilak, D. A. (2018). Prefrontal cortex executive processes affected by stress in health and disease. Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry, 85, 161–179.

 

Τα νέα μας! Ιούνιος 2026...

 

Αγαπητές αναγνώστριες και αγαπητοί αναγνώστες. Τώρα που… κάθισε η σκόνη από την ανακοίνωση της ύλης πριν 3 εβδομάδες, ήρθε η ώρα για το επόμενο μηνιαίο άρθρο, όπως άλλωστε σας έχω υποσχεθεί ότι θα κάνω. Αυτό το blog, ουσιαστικά έχει μετατραπεί σε μια «εφημερίδα» των κατατακτηρίων ψυχολογίας, με ειδική μέριμνα για ΕΚΠΑ, ΠΑΝΤΕΙΟ αλλά και Διδυμότειχο.

Η ανακοίνωση της ύλης στην ψυχολογία ΕΚΠΑ, έφερε αισιοδοξία σε όσους θεωρούν ότι έχουν μπροστά τους μια «κουμανταρισμένη» κατάσταση για τη μελέτη τους. 3 μαθήματα, 3 βιβλία και περίπου 2500 σελίδες ύλης. Δεν επιθυμώ να δημιουργήσω ανησυχία προκειμένου να ψαρέψω πελάτες, αλλά η αλήθεια είναι ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Το γεγονός ότι τα μαθήματα παρέμειναν ίδια, μάλλον ΕΠΙΤΕΙΝΕΙ τη σύγχυση, παρά την επιλύει. Εδώ και 25 ημέρες μελετώ τα συγγράμματα προκειμένου να …κόψω και να ράψω από διάφορα εμπλεκόμενα βιβλία και να διδάξω όσα είναι απαραίτητα. 

Βασική μου αρχή (από τα πρώτα κιόλας χρόνια που ήμουν ακόμα στην Πρόσβαση-  δηλαδή από το 2015) είναι να διδάσκω ΠΑΝΤΟΤΕ παραπάνω πράγματα από αυτά που φαίνεται ότι είναι στην ύλη και τα βιβλία της ώστε να ήμαστε θωρακισμένοι απέναντι σε antisos ζητήματα. Ετσι λοιπόν και τώρα, βλέπω ότι τα εμπλεκόμενα συγγράμματα στην Εισαγωγή στην Ψυχολογία, πρέπει να φιλτραριστούν γιατί οι εκδόσεις είναι πολλές. Ποια από όλες τις εκδόσεις μας καλύπτει? Μόνο μια? (όχι). Κι αν όχι μόνο μια, τότε….ποιές? Ποια είναι η επικάλυψη μεταξύ τους?

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στη Γνωστική Ψυχολογία με τα βιβλία του Ρούσσου και του Goldstein αλλά…και 2 ακόμα συγγράμματα που περιέχουν πληροφορίες «χρυσάφι».

Στην Ιστορία της Ψυχολογίας, φιλική συμβουλή: Μην ασχοληθείτε μόνο με το βιβλίο με τα «Αγγελάκια» στο εξώφυλλο.

 Για Πάντειο, τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα. Η ύλη είναι πολύ μεγάλη και ο χρόνος είναι ενάντια σε όποιον ξεκινά τώρα την προσπάθειά του. Δεν είναι ακατόρθωτο, αλλά είναι σαφώς δύσκολο εγχείρημα. Πρέπει να αφιερώσει πάρα πολύ χρόνο στη μελέτη του.

Όπως και να χει…ένας υποψήφιος πρέπει να έχει οπωσδήποτε 3 που θα τον οδηγήσουν στην επιτυχία:

•  υψηλή μεταγνωστική ικανότητα , δηλαδή εμπειρία και ικανότητα όσον αφορά τις στρατηγικές μάθησης που χρησιμοποιεί
• ψυχραιμία σε εξεταστικές συνθήκες (για αυτό βάζω στους δικούς μου μέχρι και 2 τέστ την εβδομάδα πλέον)
• Θέληση και χρόνο για σκληρή μελέτη

 Και κάτι ακόμα...

 Όπως έγραψα στο τελευταίο μου άρθρο, μια σοβαρή προσπάθεια για το φετινό ΕΚΠΑ, καλό είναι να ξεκινήσει μέχρι αρχές Ιουλίου. Από εκεί και πέρα, η φάση μοιάζει κάπως σαν … τζόκερ, επειδή ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά. Όποιος ξεκινήσει από Σεπτέμβρη, πρέπει να είναι αποφασισμένος να μελετήσει ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ 5 ώρες ΗΜΕΡΗΣΙΩΣ και ναι…έτσι θα μπορεί να έχει ελπίδες. Εγώ προσωπικά, όπως με έχετε πλέον μάθει τόσο καιρό, θέλω ανθρώπους αποφασισμένους. Να «ματώνουν» τη φανέλα. Όποτε και να με προσεγγίσει κάποιος για μαθήματα, θα του κάνω την εξής ερώτηση: «Είναι ένα δύσκολο εγχείρημα. Έχεις μπόλικο χρόνο μελέτης και διάθεση?»

Θυμάμαι τη Γεωργία Αχιλλεοπούλου όταν την είχα σε τμήμα Ιουλίου το 2018 στην Πρόσβαση. Η κοπέλα ήταν πραγματικό ξεφτέρι. Σαΐνι! Αλλά μελετούσε πάρα πολλές ώρες γιατί είχε ξεκινήσει αργά την προετοιμασία της. Πέρασε 2^η,  ισοβαθμώντας με την επίσης εξαιρετική και γλυκύτατη μαθήτρια μου, την Αυγή Τσολάκου, η οποία είχε ξεκινήσει την προετοιμασία της κάπου τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Εκείνη η φουρνιά του καλοκαιριού μάλιστα ήταν η καλύτερη που είχα ποτέ! 

Από εκείνο το τμήμα, πέρασε και η ευφυέστατη, ψύχραιμη  αλλά και μελετηρή, η  Μαρία  Σοιλεμέ. Ήμασταν μόνο 7 ή 8 άτομα σε αυτό, και πέρασαν 3! Μάλιστα μετά από 2-3 χρόνια, πέρασε και ο Μανώλης Κ (μελετώντας μόνος του) αλλά δεν τον έβαλα φυσικά στους επιτυχόντες μου γιατί δεν τον βοήθησα καθόλου τη χρονιά που πέρασε (πηγαίνω με το σταυρό στο χέρι αλλά δεν μετανιώνω …)

Μιλάμε όμως για εξαιρετικές περιπτώσεις όπου συνδύαζαν ΚΑΙ τα 3 στοιχεία που ανέφερα προηγουμένως: Μεταγνώση – Ψυχραιμία – Θέληση και χρόνο για μελέτη

Επίσης, θα ήθελα ένα συντομία να θίξω και το περιβόητο ζήτημα του....AI για το οποίο γίνεται πολύς λόγος τώρα τελευταία. Το AI δεν είναι για να κάνεις κινήσεις εντυπωσιασμού. Δεν είναι για λεζάντες και όμορφα γραφικά. Το AI είναι και πρέπει να είναι εργαλείο δουλειάς, τόσο για τους καθηγητές όσο και για όσους μελετούν για τις κατατακτήριες εξετάσεις. Το χρησιμοποιώ το AI και μάλιστα αρκετά. Το χρησιμοποιώ όμως ως πραγματικο εργαλείο δουλειάς, βασιζόμενος στις θεωρίες μάθησης, θεωρίες εκπαιδευτικής αξιολόγησης, motivation theories,  interest development theories κτλ. 

Φτιάχνει σημειώσεις το AI? Φτιάχνει ναι. Μπορεί ο καθένας να φτιάξει. Το θέμα όμως είναι...ΤΙ σημειώσεις. Με ποια στόχευση και με ποια σύνδεση με την ύλη αλλά και με την προϋπάρχουσα γνώση του μελετητή. 

Φτιάχνει διαγωνίσματα το AI? Φτιάχνει ναι. Αλλά ποιά είναι η φιλοσοφία πίσω απο τις ερωτήσεις κάθε διαγωνίσματος? Για να δώσεις τις σωστές εντολές, πρέπει να έχει γνώσεις καθώς και συγκεκριμένους διδακτικούς στόχους. Δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα. 

Και επίσης, υπάρχει κάτι βασικό: Όσες σημειώσεις και όσα διαγωνίσματα και να φτιάξεις, υπάρχει το ζήτημα της αφομοίωσης της ύλης. Η αφομοίωση απαιτεί ΧΡΟΝΟ και ακόμα καλύτερα....κάποιον να σου τα εξηγεί. Ακόμα κι αν βρεις τρόπο να μαγειρέψεις ένα ταψί μουσακά μέσα σε λίγα λεπτά, δεν μπορείς να το καταναλώσεις μπαμ και κάτω. Θα βαρυστομαχιάσεις. Πρέπει να το φας σιγά σιγά και σε μικρές ποσότητες. Έτσι είναι και με τις κατατακτήριες εξετάσεις ψυχολογίας. 

Θα κάνω μια πρόβλεψη - εκτίμηση: Τα μοντέλα εκπαίδευσης θα αλλάξουν εξαιτίας του AI. Ο ρόλος των εκπαιδευτικών αλλάζει, καθώς αλλάζουν οι απαιτήσεις και οι δυνατότητες επαφής που έχουν οι μαθητές με την πληροφορία. Τα παραδοσιακά, βαριά σχήματα των πολλών διδακτικών ωρών, θα πρέπει να τροποποιηθούν και να γίνουν πιο ευέλικτα και σύντομα. Ο χρόνος που "χάνεται" στην παράδοση, θα μπορεί να καλυφθεί μέσω άλλων οδών, μέσω της χρήσης τεχνολογίας, όπως για παράδειγμα η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, με σημειώσεις, διαγωνίσματα κτλ, ώστε ο υποψήφιος να κερδίζει χρόνο. 

Εντούτοις...δεν γίνεται να συρρικνωθεί πάρα πολύ ούτε ο χρόνος που απαιτείται για να διδαχθούν ορισμένα πράγματα, ούτε να εκμηδενιστεί η ανθρώπινη επαφή που υπάρχει στα μαθήματα δια ζώσης. Η δυναμική μιας ομάδας- κοινότητας  μάθησης, είναι μια σπουδαία υπόθεση για οποιον κάνει μια σοβαρή προσπάθεια σε επίπεδο εξετάσεων. Ανταλάσσονται απόψεις, υπάρχει παρακίνηση - παρώθηση μεταξύ των μαθητών και επίσης γλυκαίνει το κλίμα. Σπάει ο απρόσωπος χαρακτήρας μιας μοναχικής πορείας προς τις εξετάσεις. 

Καλή χρυσή η τεχνολογία, αλλά δεν μπορώ  - ακόμα - να χωνέψω, το γεγονός οτι όταν κλείνει ο υπολογιστής ή πέφτει τό ρεύμα ή το ιντερνετ, όλα τα πρόσωπα που βρίσκονται στις οθόνες, απλά...εξαφανίζονται. Υπάρχουν άτομα σε μια διαδικτυακή τάξη που δεν έχουν συναντηθεί ποτέ μεταξύ τους και δεν έχουν συναντήσει ποτέ απο κοντά τον καθηγητή τους. Μου φαίνεται αδιανόητο. Πού θέλω να καταλήξω: Οτι οι νέεες τεχνολογίες αλλάζουν δραστικά το μαθησιακό - διδακτικό τοπίο αλλά οι αλλαγές στα διδακτικά μοντέλα πρέπει να γίνουν με σύνεση και με βάση την ΗΔΗ υπάρχουσα βιβλογραφία σε επίπεδο διδασκαλίας. Οχι στην τύχη και φυσικά... σε καμία περίπτωση απο καθηγητές - κομήτες που δεν έχουν ουσιαστικά σχέση με τη διδασκαλία ή που δεν έχουν ολοκληρώσει  - για παράδειγμα - , όχι μόνο σπουδές σε καθηγητικό τομέα αλλά...ούτε καν στο χώρο της ψυχολογίας (δηλαδή είναι ...φοιτητές ψυχολογίας!). Μεγάλη προσοχή λοιπόν στα μεγάλα λόγια , στους αυτόκλητους σωτήρες, στα AI και στα "σου πα μου πες"....

Για να μην πολυλογώ…(αν και το έκανα)

Επειδή μου στέλνετε μηνύματα αλλά τα 3 μεγάλα τμήματα μου,  έχουν «κλείσει» , θα ξεκινήσω τελευταίο τμήμα ΠΛΗΡΟΥΣ ΥΛΗΣ για ΕΚΠΑ, το Σάββατο 11 Ιουλίου και ώρες 17.00-20.30. Έχουμε πάρα πολλά να πούμε. Έχουμε να δουλέψουμε σκληρά αλλά όμορφα. Θεωρώ κρίσιμης σημασίας να ξεκινήσουμε ΠΡΙΝ τις καλοκαιρινές διακοπές. Να σας πώ ποια είναι τα βιβλία, να σας δώσω σημειώσεις και κατευθύνσεις ώστε να μελετήσετε ολόκληρο τον Αύγουστο. 

Μπορείτε να με καλείτε στο 6984625551 ή να στέλνετε mail με τα στοιχεία σας απαραιτήτως μαζί με  το τηλέφωνό σας ώστε να σας ενημερώσω αναλυτικά για τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθούμε. Τις ώρες (έχουμε πρόσθετες ώρες μαθημάτων και προσομοιώσεων) , το κόστος κτλ.

ΕΚΠΑ σε ρόλο Παντείου...

 

Ανακοινώθηκε η ύλη για τις κατατακτήριες στην Ψυχολογία ΕΚΠΑ. Μεγαλύτερη έκπληξη μου προκάλεσε η νίκη της Dara στη Eurovision (το Bacaranga…πώς το λένε), παρά το γεγονός ότι παρέμειναν ίδια τα μαθήματα. Φαινόταν το πράγμα εδώ και μερικές εβδομάδες, παρά το γεγονός ότι το νέο ΦΕΚ οδηγούσε προς την κατεύθυνση της αλλαγής. Τα παραθυράκια που υπάρχουν στο ΦΕΚ, αφενός έκαναν τους υπευθύνους του ΕΚΠΑ να αφήσουν ίδια τα μαθήματα, αφετέρου, δημιουργούν παγίδες για τους υποψήφιους ενόψει των εξετάσεων του Δεκέμβρη. Οι διορθωτές των γραπτών, θα πρέπει να διδάσκουν το εκάστοτε γνωστικό αντικείμενο των εξετάσεων. Αυτό λοιπόν εγείρει ερωτήματα σχετικά με το ποιος θα διορθώσει Εισαγωγή και Ιστορία. Και κυρίως…ΠΟΙΑ βιβλία θα χρησιμοποιήσει. Μήπως δεν θα είναι τα λεγόμενα «Αγγελάκια» και το βιβλίο του Δαφέρμου στην Ιστορία, αλλά θα υπάρχουν κι άλλα συγγράμματα?  

Ποιο βιβλίο και ποια έκδοση θα χρησιμοποιηθεί στην Εισαγωγή? Όλα αυτά, είναι δουλειά μου να τα ψάξω.

Υπάρχει προβάδισμα των περσινών και των προπέρσινων? Θεωρητικά, υπάρχει ένα μικρό προβάδισμα, όχι όμως πολύ μεγάλο. Μιλάω με πολύ κόσμο και αυτό που μου λένε οι περισσότεροι, είναι πως δεν αντέχουν να μελετήσουν ΞΑΝΑ την Ιστορία και δευτερευόντως, την Εισαγωγή στην Ψυχολογία. Οι συμμετοχές από τους παλιούς, είτε μειωμένες είτε όχι, σίγουρα δεν θα είναι τόσο ορεξάτες. Εγώ όμως θα στηρίξω με νύχια και με δόντια τα δικά μου παιδιά που είχα και πέρυσι. Και το ξέρουν. 

Οι καινούργιοι υποψήφιοι, θα διεκδικήσουν και αυτοί την ευκαιρία τους. Ξεκούραστοι, χωρίς να «κουβαλούν» στις πλάτες τους τη μελέτη μιας τουλάχιστον χρονιάς, θα αφιερώσουν ένα εντατικό 6 μηνο στη μελέτη της ύλης. Οι πιθανότητες υπάρχουν και μάλιστα…για τους πιο μελετηρούς που θα ξεκινήσουν ΑΜΕΣΑ, ίσως να είναι και αρκετές. ΑΝ κάποιος ξεκινήσει αργά το καλοκαίρι ή το Σεπτέμβρη, οι πιθανότητες είναι ελάχιστες εώς μηδαμινές. Ειδικά φέτος…μην σας κοροιδεύουν. Μην σας παραμυθιάζουν για προοπτικές επιτυχίας με προετοιμασία 3 μηνών. Όσο εντατική και να είναι.  Τα θέματα που θα πέσουν , θα είναι δύσκολα. Για αυτό χρειάζεται μια προετοιμασία,  4 μηνών ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ. Το αργότερο που θα πρέπει να ξεκινήσει κάποιος, πιστεύω ότι θα πρέπει να είναι 20 Ιουνίου, αντε το πολύ…αρχές Ιουλίου. Και να θυμάστε... Η φάση πλέον δεν είναι "διαβάζω - ξεσκονιζω τα 3 "γνωστά " βιβλία και πάω και δίνω ...

Για αυτό λοιπόν κι εγώ, δεν θα φτιάξω κανονικό φθινοπωρινό τμήμα. Ισως μόνο  τις κλασσικές"ΣΚΟΤΩΣΤΡΕΣ" , περιορισμένης χρονικής κλίμακας.  Ότι γίνει λοιπόν…μέχρι τέλος Ιουνίου.

Σηκώνουμε τα μανίκια και πάμε με πάθος για τις εξετάσεις του Δεκέμβρη. Με πολλές ώρες μαθημάτων, εβδομαδιαία διαγωνίσματα πλουσιες σημειώσεις και το κυριότερο...ΟΡΕΞΗ και κέφι για δουλειά απο εμένα αλλά και απο εσάς!

Και κάτι ακόμα: Αφού δεν άλλαξε ούτε φέτος η ύλη στο ΕΚΠΑ, ίσως να μην αλλάξει ποτέ όσον αφορά την Εισαγωγή και την Ιστορία. Εφαρμόζουν λοιπόν  ένα υβριδικό μοντέλο Παντείου, χωρίς όμως σαφή βιβλιογραφία αλλά με  μικρότερη ύλη. 

Οι επιλογές  - τμήματα λοιπόν που έχω για τους υποψήφιους από εδώ και πέρα, είναι οι εξής:  

1. Τετάρτη 17.00-20.30 (ελάχιστες διαθέσιμες θέσεις – πλήρες πρόγραμμα)

2. Παρασκευή 18.00-21.30 (υπάρχουν ακόμα θέσεις – πλήρες πρόγραμμα)

3. Από την Παρασκευή 12 Ιουνίου και κάθε Παρασκευή και Τρίτη 11.00-13.00 ξεκινά ΠΡΩΙΝΟ τμήμα πλήρους προγράμματος

 

4. Από την Κυριακή 14 Ιουνίου και ώρες 16.00-18.00 τμήμα προχωρημένων  (για άτομα που έχουν ήδη δώσει μια φορά αλλά ταυτοχρόνως ΚΑΙ για άτομα που έχουν ήδη μια εικόνα για τις εξετάσεις και ζητούν μια σοβαρή υποστήριξη - καθοδήγηση με μικρότερο κόστος σε χρόνο και χρήμα)

Και να θυμάστε: Αυτός/ή που είναι να περάσει επειδή έχει "άστρο" σε συνδυασμό με άπειρο χρόνο μελέτης, θα περάσει στο ΕΚΠΑ είτε μελετήσει μόνος του, είτε κάνει μαθήματα στο φροντιστήριο. Εγώ δεν απευθύνομαι σε αυτό το target group. Απευθύνομαι σε εκείνους τους ανθρώπους που δεν έχουν τον άπειρο χρόνο μελέτης και θέλουν να διεκδικήσουν σοβαρά, με αρκετές πιθανότητες, την είσοδο τους στη σχολή. Οι περισσότεροι από τους δεκάδες ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΎΣ επιτυχόντες που βλέπετε στη λίστα δεξιά του μπλογκ μου, είναι/ήταν σε αυτή την κατηγορία.

Πάμε γερά λοιπόν για να διεκδικήσουμε ορισμένες από τις 25 διαθέσιμες θέσεις στην ψυχολογία ΕΚΠΑ!!! 

Περιμένοντας την ανακοίνωση της ύλης στο ΕΚΠΑ...

 Best seller ανάμεσα στους υποψήφιους κατατακτηρίων ψυχολογίας ΕΚΠΑ! Ένα βιβλίο που δεν πρέπει να χάσει κανείς σας! (τύφλα να χει ο Hergenhahn...)

ΥΓ: Να δείτε που δεν θα αλλάξουν τίποτα....

Και ΑΝ συμβεί αυτό, ας ετοιμαστούμε για εξαιρετικά δύσκολα θέματα φέτος. Ίσως τα πιο δύσκολα όλων των εποχών. Για όλους! 

Edit: Από τη στιγμή που παραμένουν ίδια τα μαθήματα (είμαι σχεδόν βέβαιος πλέον) , θα ξεκινήσω τμήμα προχωρημένων + καθοδήγησης κάθε Κυριακή απόγευμα 16.00-18.00.  Όλα αυτά, από την Κυριακή 14 Ιουνίου.

Θα ξεψαχνισουμε παλιά και νέα βιβλία (και όχι μόνο σε Εισαγωγή και Γνωστική...) και θα κινηθούμε εντελώς στοχευμένα και αντισυμβατικα! 

Για όσους όμως δίνουν πρώτη φορά, έχω διαθέσιμες θέσεις την Παρασκευή 18.00-21.30 και λίγες ακόμα την Τετάρτη 17.00-20.30. 

Μόλις ανακοινωθεί η -ιδια πιστεύω - ύλη, θα γράψω σχετικό άρθρο. 

Αναρτήθηκε η ύλη στο Πάντειο

 Αναρτήθηκε λοιπόν η ύλη στην ψυχολογία Παντείου. Υπάρχει η προσθήκη ενός νέου βιβλίου στην κλινική ψυχολογία. Αυτή η προσθήκη ίσως αποδειχθεί κρίσιμης σημασίας. Ένα νέο βιβλίο, θέτει πάντοτε υποψηφιότητα για τα θέματα των εξετάσεων. Αυτό δε σημαίνει ότι μπορεί να μπούνε όλα τα θέματα από ένα βιβλίο, αλλά έστω ένα υποερωτημα αν μπει, μπορεί να είναι το διαβατήριο μας για την είσοδο στη σχολή....

Στο ΕΚΠΑ... ακόμα περιμένουμε. Συνήθως βγάζουν την ύλη, ημέρα Παρασκευή. Αν δεν τα βγάλουν αύριο (22/5) τότε μάλλον πάμε για την τελευταία Παρασκευή του Μαϊου. 

Άρθρο - οδηγός για τη φιλοσοφία των μαθημάτων μας

 Στο δικό μου μυαλό..."Νεα Ιωνία" δεν σημαίνει απλώς "ένας ακόμα χώρος απο τον οποίο υλοποιούνται μαθήματα". Σημαίνει "χώρος όπου λαμβάνουν χώρα, σύνθετες διεργασίες στα πλαίσια της εκπαίδευσης ενηλίκων". Ένας χώρος όπου ο υπεύθυνος της διδασκαλίας, θα πρέπει να έχει κατά νου ότι απέναντί του, στις καρέκλες και στην οθόνη, έχει ανθρώπους ενήλικες, με διαμορφωμένες προσωπικότητες και με ένα πλούσιο υπόβαθρο , γνωστικό, επαγγελματικό και κοινωνικό. 

Τι σημαίνει αυτό? Σημαίνει οτι η μαθησιακή διαδικασία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη αυτούς τους παράγοντες. Για να μην μακρυγορώ, παραθέτω απόσπασμα απο ένα σπουδαίο άρθρο που έχει γραφτεί απο τον κορυφαίο μελετητή στο χώρο της Εκπαίδευσης Ενηλίκων στην Ελλάδα, τον κ.Αλέξη Κόκκο. 

Στο άρθρο αυτό, αναφέρονται μερικά απο τα σπουδαιότερα ονόματα εκπαίδευσης ενηλίκων στην παγκόσμια εκπαιδευτική- ερευνητική σκηνή, όπως Mezirow, Freire, Rogers, Illeris. 

Πριν μερικά χρόνια, σε μια απο τις δημοσιεύσεις μας στα πλαίσια ενός απο τα ερευνητικά προγράμματα στα οποία συμμετείχα, είχα ασχοληθεί εκτενώς με αυτά τα ονόματα και δεν σας κρύβω οτι είχαν εντυπωσιαστεί. Παραθέτω λοιπόν: Το απόσπασμα απο το άρθρο του κ. Κόκκου καθώς και το citation απο το άρθρο στο οποίο συμμετείχα ώς βασικός συγγραφεύς μαζί με τον αξιότιμο καθηγητή του ΠΤΔΕ στο Βόλο, κ. Κόλλια Βασίλειο. 

Ακολουθεί το σχετικό απόσπασμα

Ο Alan Rogers ασχολήθηκε συστηματικά με τη διαφορά του τρόπου μάθησης ενηλίκων και ανηλίκων (2002α ֹ 2002β ֹ 2003α ֹ 2003β). Έδωσε μάλιστα στα δύο τελευταία κείμενά του τον χαρακτηριστικό τίτλο “What is the difference?”. Η προσοχή του επικεντρώνεται όχι τόσο στις νοητικές διαστάσεις της μαθησιακής διεργ ασίας όσο στις σχέσεις διδάσκοντος – διδασκομένων, γιατί θεωρεί ότι σε αυτό το σημείο βρίσκεται η σημαντική διαφορά. Χαρακτηριστικά, υποστηρίζει (2003β) ότι τα παιδιά εμπλέκονται στην εκπαίδευση με επίγνωση ότι είναι ακόμα ατελή υποκείμενα (“δεν είναι ακόμα, αλλά μαθαίνουν να είναι ενήλικοι”), κατά συνέπεια βιώνουν την ιεραρχική σχέση εξάρτησής τους από τον διδάσκοντα ως μη αντιβαίνουσα στην ταυτότητα του εαυτού τους. 

Όμως, για τους ενήλικους η αποδοχή του ρόλου του ατελούς υποκειμένου και η συνακόλουθη εξάρτηση από τον διδάσκοντα, ακόμα και αν γίνεται με τη συγκατάθεσή τους, βιώνεται ως αντιφατική προς την ταυτότητά τους, που, για πολλούς, είναι ταυτόσημη με την αυτονομία, την υπευθυνότητα και την ωριμότητα. Έτσι, οι σχέσεις που διαμορφώνουν με τον εκπαιδευτή ενηλίκων, αν και ποικίλουν ανάλογα με τη συνείδηση του εαυτού και του ρόλου που χαρακτηρίζει τις δύο πλευρές, είναι, σε κάθε περίπτωση, πολύ πιο σύνθετες και αντιφατικές από τις σχέσεις του παιδιού με το δάσκαλό του. Σε κάθε περίπτωση ωστόσο, σκοπός του εκπαιδευτή πρέπει να είναι η αύξηση της ικανότητας αυτοκαθορισμού των συμμετεχόντων και η δημιουργία ενεργών πολιτών (2005, σ. 33).

Τέλος, άξιο μνείας είναι το έργο του Knud Illeris, που εκπροσωπεί τη σημαντική σχολή σκέψης του Τμήματος Εκπαίδευσης Ενηλίκων του Πανεπιστημίου του Roskilde της Δανίας (βλ. στο 8ο τεύχος της “Εκπαίδευσης Ενηλίκων” τις απόψεις ενός άλλου συναδέλφου του από το Roskilde, του H.S. Olesen, που είχε συμμετάσχει στο τελευταίο διεθνές Συνέδριο της Ένωσης). 

Ο Illeris σε άρθρο του (2002β), που συνοψίζει το πρόσφατο βιβλίο του (2002α), συνταυτίζεται κατ’ αρχήν με τις απόψεις των Mezirow, Brookfield, Rogers ως προς το ότι το παιδί, σε αντίθεση με τον ενήλικο, δεν έχει τη δυνατότητα να αξιολογήσει σε βάθος τις εμπειρίες του ή/και τα επιχειρήματα που καλείται να υιοθετήσει. Από την άλλη, ο Δανός διανοητής δίνει έμφαση στα προβλήματα που συχνά εμφανίζονται στη διάρκεια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων που συχνά εμφανίζονται στη διάρκεια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων που απευθύνονται σε ενηλίκους: η συμμετοχή πολλές φορές δεν είναι εθελοντική, πράγμα που προκαλεί αρνητική διάθεση· συχνά οι συμμετέχοντες συμπεριφέρονται παθητικά, σαν μαθητές, και δέχονται τον εξουσιαστικό ρόλο του εκπαιδευτή (εδώ ο Illeris συμπίπτει με τις απόψεις του Rogers)· επίσης συχνά αμύνονται απέναντι στις νέες γνώσεις και εμπειρίες με τις οποίες δεν είναι εξοικειωμένοι. 

Όλα αυτά συνεπάγονται ότι οι ενήλικοι στις περισσότερες εκπαιδευτικές διαδικασίες μαθαίνουν “μόνο εν μέρει, με διαστρευλωμένο τρόπο ή με έλλειψη υποκίνησης, πράγμα που καθιστά το αντικείμενο της μάθησης ευάλωτο στη λήθη ή το κάνει να εφαρμόζεται σε περιστάσεις που δε σχετίζονται με αυτό” (2002β).

Ωστόσο, ο Illeris διαβλέπει μια προοπτική. Οι ενήλικοι εκπαιδευομένοι όντας εν δυνάμει ικανοί να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τις ενέργειές τους και, άρα, για τη μάθησή τους, δυσκολεύονται να αποδεχθούν την έλλειψη συμμετοχής τους στην πορεία της μάθησης. Από αυτό λοιπόν το σημείο θα πρέπει να εκκινά ο σχεδιασμός των προγραμμάτων εκπαίδευσης ενηλίκων. Θα πρέπει να δομούνται σύμφωνα με τις ανάγκες των εκπαιδευομένων και να ευνοούν τη συμμετοχή τους. 

Από την άλλη πλευρά όμως, ο Illeris εξετάζει με προσοχή τα πορίσματα πολλών εμπειρικών μελετών, που έδειξαν ότι εκπαιδευτικές ανάγκες των ενηλίκων έχουν συχνά επιφανειακό χαρακτήρα, επομένως ένα πρόγραμμα που θα βασίζεται πιστά σε αυτές δεν θα τους επιτρέψει “να μάθουν παρά πολλά, με αποτέλεσμα τη σπατάλη ανθρώπινων και οικονομικών πόρων” (2002β). Χρειάζεται λοιπόν, καταλήγει ο Illeris, τα προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων “να ξεπερνούν” τα αποτελέσματα που προσδοκούν να επιτύχουν οι συμμετέχοντες σε αυτά.

Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Το άρθρο του Illeris δεν υπεισέρχεται περισσότερο στο ζήτημα. Όμως ο Mezirow στο τελευταίο του βιβλίο (2000) προτείνει μια μέθοδο. Τα προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων χρειάζεται να δίνουν χώρο σε μια συλλογική διαλογική συζήτηση, στο πλαίσιο της οποίας τίθενται σταδιακά σε κριτική διερεύνηση οι δυσλειτουργικές παραδοχές και αναζητούνται πρακτικές λύσεις εναρμονισμένες με την πραγματικότητα 

Αυτό προϋποθέτει τη λειτουργία μιας αλληλοϋποστηρικτικής εκπαιδευόμενης ομάδας και την ύπαρξη εκπαιδευτών που είναι δεσμευμένοι στην προσπάθεια ενίσχυσης της αυτονομίας της σκέψης των συμμετεχόντων. Η εκπαιδευτική διεργασία εκκινά λαμβάνοντας υπόψη με προσοχή αυτά που οι συμμετέχοντες επιθυμούν και προσδοκούν να μάθουν (το ίδιο προτείνει ο Illeris). Ωστόσο οι εκπαιδευτές χρειάζεται να ξεπερνούν αυτόν τον άμεσο στόχο και να βοηθούν τους συμμετέχοντες να επεξεργάζονται ζητήματα που βρίσκονται πέρα από τις ανάγκες που αρχικά διατυπώνουν και που πιθανόν αντανακλούν τον περιορισμένο ορίζοντα του αντιληπτικού τους σύμπαντος. Χρειάζεται λοιπόν οι συμμετέχοντες να βοηθούνται να αντιλαμβάνονται κριτικά τις αιτίες από τις οποίες προέκυψαν οι ανάγκες τους, τις ρίζες δηλαδή της κοσμοαντίληψής τους, που είναι προϊόντα των πολιτισμικών επιρροών που έχουν εσωτερικεύσει 

 Στο μέτρο που εξελίσσεται αυτή η διεργασία, προσεγγίζεται ο απώτερος σκοπός της εκπαίδευσης ενηλίκων: οι συμμετέχοντες γίνονται σταδιακά ικανοί να σκέφτονται κριτικά, να απεξαρτώνται από τις δυσλειτουργικές παραδοχές που έχουν υιοθετήσει και να αναλαμβάνουν δράση στο προσωπικό ή/και στο κοινωνικό-πολιτικό επίπεδο σύμφωνα με τις μετασχηματισμένες αντιλήψεις τους.

Πόυ καταλήγουμε λοιπόν? Οτι τα μαθήματα θα πρέπει να είναι δομημένα με τέτοιο τρόπο, ώστε να ευνοούν τη δημιουργία μιας ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΜΑΘΗΣΗΣ στα πλαίσια της οποίας, οι συμμετέχοντες θα νιώθουν οτι η προσωπικότητά τους και το υπόβαθρό τους γίνεται σεβαστό αλλά και ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΙΜΟ στα πλαίσια της ομάδας. Για αυτό χρειάζονται και τα δια ζώσης μαθήματα ορισμένες φορές. Για αυτό χρειάζεται η ενεργός συμμετοχή των υποψήφιων. Για αυτό χρειάζεται η συνεχής επαγρύπνηση των καθηγητών, ώστε το μάθημα να έχει πάντοτε εκείνη τη σπιρτάδα που θα αποτρέψει τη μετατροπή των εκπαιδευόμενων σε παθητικά μαθησιακά υποκείμενα. 

Σας παραθέτω και το citation του άρθρου που σας ανέφερα στην αρχή. Βρίσκεται σε έναν τόμο που δημοσιεύτηκε στο Springer και αφορά ζητήματα εκπαίδευσης και τεχνολογίας. 

https://www.academia.edu/85213317/Research_on_e_Learning_and_ICT_in_Education

(είναι το 5ο άρθρο)

ΥΓ: Παραμένω στην πρόβλεψή μου για την ανακοίνωση της ύλης του ΕΚΠΑ μετά τις 15 Μαίου