Μπαμ και κάτω...

 Είστε έτοιμοι για μελέτη 4-5 ωρών/ήμερα;;

Μπαίνουμε στην τελική ευθεία για τις εξετάσεις του Δεκεμβρίου σε Πάντειο και ΕΚΠΑ. Όσοι έχουν ξεκινήσει την προετοιμασία τους πριν το καλοκαίρι, ΕΝΝΟΕΊΤΑΙ ότι δεν σταματούν να μελετούν ούτε τον Αύγουστο. Δεν χωρά εφησυχασμός. 

Για αυτό κι εγώ, προκειμένου να τους έχω....από κοντά και να τους στηρίξω, τον Αύγουστο συνεχίζω και κάνω μαθηματα, με κάποιες παύσεις στο ενδιάμεσο. 

Υπάρχουν όμως κι εκείνοι που γυρίζουν από τις διακοπές και επιθυμούν να κάνουν μια προσπάθεια 3 μηνών και να δώσουν στις εξετάσεις! Με άγνοια κινδύνου αλλά.... ξεκούραστοι....

Τι κάνεις με αυτούς τους ανθρώπους;

Σενάριο 1: Τους "διώχνεις" λέγοντας πώς δεν υπάρχει χρόνος και ότι η προσπάθεια είναι μάταιη; Όχι. Δεν μπορείς να τους στερήσεις το δικαίωμα στην ελπίδα και στη μάχη. Αν ήταν έτσι, τότε δεν θα κερδιζονταν καμία μάχη όπου οι πιθανότητες ήταν εναντίον και ο κόσμος μας θα ήταν διαφορετικός για όλους μας. Πόλεμοι, κοινωνικοί αγώνες, επαναστάσεις αλλά και μικρές ή μεγάλες μάχες σε ατομικό επίπεδο, θα είχαν όλες χαθεί πριν καν ξεκινήσουν. 

Σενάριο 2: Τους παραμύθιαζεις ότι οι πιθανότητες επιτυχίας είναι πολλές ή έστω αρκετές; Όχι. Οι υποψήφιοι/ες έχουν δικαίωμα σε μια σοβαρή και ειλικρινή ενημέρωση. Θα επενδύσουν χρόνο και χρήμα. Επιβάλλεται να ξέρουν όλη την αλήθεια. 

Η αλήθεια λοιπόν είναι ότι όποιος/α ξεκινά το Σεπτέμβρη, πρέπει να παλέψει πολύ για να έχει πιθανότητες. Αυτό ισχύει και για το ΕΚΠΑ αλλά και για το Πάντειο. Αν παλέψει με... νύχια και με δόντια όμως, δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από τους "παλιούς". Αρκεί να ξέρει να μοιράσει το χρόνο του μεταξύ μεταξύ κατανόησης  και κατηγοριοποίησης της ύλης 

Ποιός λοιπόν πρέπει να είναι ο ρόλος της υποστήριξης από τα μαθήματα που παραδίδουμε στη Νέα Ιωνία; Ο ρόλος αυτός, πρέπει να είναι υποστηρικτικός με συγκεκριμένη στόχευση. 

Για να μην πολυλογω....

Την Τρίτη 8/9 και ώρα 18.00-21.00 ξεκινούν οι περιβόητες ΣΚΟΤΩΣΤΡΕΣ  ΕΚΠΑ 2026. Ξέρω... ακούγεται γελοίος ο τίτλος. Αλλά , είναι ένας "θεσμός" των 8 τελευταίων ετών όπου δημιουργείται ένα μικρό και ευέλικτο τμήμα μέχρι τις εξετάσεις. 

Στις ΣΚΟΤΩΣΤΡΕΣ, εχουν υπάρξει αρκετές επιτυχίες στο παρελθόν. Αλλά όλες και όλοι όσοι πέρασαν στο ΕΚΠΑ μεσα από αυτό το τμήμα, το πάλεψαν πολύ. Φέτος μάλιστα, θα εμπλουτίσω τη διαδικασία με ορισμένα στοιχεία - έκπληξη, τα οποία θεωρώ ότι θα κάνουν τη διαφορά (τα εφαρμόζω ήδη στα φετινά τμήματα). 

Πάντως, θα βγουν αρκετές ώρες και σε αυτό το τμήμα. 110 συνολικά. Τα μαθήματα θα γίνονται:

Τρίτη 18.00-21.00

Σάββατο 17.00-20.30

Κυριακή 18.30-20.30

Θα γίνουν και αρκετές προσομοιώσεις καθώς και μαθηματα που αφορούν τον τρόπο γραφής. Στόχος είναι να περάσουν στο ΕΚΠΑ, 2-3 άτομα από αυτό το τμήμα. Όπως δηλαδή γίνεται συνήθως στα τμήματα του Σεπτεμβρίου, από τότε που ήμουν ακόμα σχετικά νέος σε αυτή τη δουλειά. 

Όποιος και όποια λοιπόν έχει όρεξη και  χρόνο για 4-5 ώρες μελέτης/ημερησίως , τον περιμένω για να κάνουμε μαζί την προσπάθειά μας και γιατί όχι...να πετύχουμε στο ΕΚΠΑ! 

Όσον αφορά το Πάντειο, κι εκεί θα δημιουργήσω τις αντίστοιχες ΣΚΟΤΩΣΤΡΕΣ. Για πρώτη φορά. Ήρθε η ώρα...

 Η φιλοσοφία των μαθημάτων θα μοιάζει με τις ΣΚΟΤΩΣΤΡΕΣ του ΕΚΠΑ. Και είμαι σίγουρος ότι θα "μαζέψω" 3-4 άτομα - ήρωες τα οποία θα δώσουν τη μάχη τους και γιατί όχι....να περάσουν στο Πάντειο.. Το τμήμα αυτό ξεκινά τη Δευτέρα 7/9 και ώρα 18.00-21.00

Δεν υπάρχει χρόνος για χαλάρωση, ούτε στις διακοπές. Είμαι έτοιμος να σας ενημερώσω αναλυτικά για τα 2 αυτά προγράμματα μας ενόψει των εξετάσεων του Δεκέμβρη. 

Υπενθυμίζω ότι κάθε Κυριακή, νωρίς το απόγευμα έχουμε και το τμήμα προχωρημένων, δηλαδή για όσες και όσους δίνουν εξετάσεις 2η φορά. Από αρχές Σεπτεμβρίου θα ασχοληθούμε τα καινούργια βιβλία της ύλης μας. Θα εντοπίσουμε τις παγίδες! Σας περιμένω και εκεί!

Έχετε λοιπόν χρόνο και όρεξη για πολλές ώρες δουλειάς το επόμενο τρίμηνο;

Καλές βουτιές σας εύχομαι και καλές πεζοπορικές διαδρομές για τους φίλους μου τους συνορειβάτες!! Γκιώνα , Τύμφη, Σπήλιος Αγαπητός και Χρηστάκης, Οροπέδιο Μουσών κτλ, είναι μια καλή ευκαιρία για να αντικρίσετε το ΕΚΠΑ ή το Πάντειο, καθήμενοι σε μια κορυφή στα αλπικά...

Τα λέμε....

Τα οφέλη της διαδικασίας των κατατακτηρίων, απο μια επιτυχούσα!

 Πριν μερικά χρόνια, είχα την τιμή, να έχω μαθήτριά μου την Αντωνία Ποθητού. Η κοπέλα πέρασε και τώρα είναι ήδη μια εξαιρετική και επιτυχημένη συνάδελφος. Πριν λίγες ημέρες που ήμασταν μαζί σε μια πεζοπορική διαδρομή και ψάχναμε ίχνη απο λύκους, ελάφια και αγριογούρουνα στα 1200 μέτρα υψόμετρο, άρχισε να μου αναλύει με έναν υπέροχο τρόπο, ορισμένα ζητήματα των εξετάσεων αυτών, τόσο ώς παλαιά υποψήφια, όσο και ως νύν ψυχοθεραπεύτρια. 

Και εκεί που ήμασταν κάτω απο έναν βράχο, της λέω "ρε συ Αντωνία, δεν γράφεις ένα άρθρο για να το ανεβάσω στο μπλόγκ"? Και το έκανε. Το παραθέτω αυτούσιο, χωρίς καμία τροποποίηση. Αντωνία σε ευχαριστώ! Επιφυλάσσομαι για κέρασμα στο Φλαμπούρι...

Δεν χρειάζεται μόνο να διαβάσεις. Πρέπει να αντέξεις.

Όταν κάποιος ακούει τη λέξη «κατατακτήριες», συνήθως σκέφτεται ατελείωτες ώρες διαβάσματος. Η αλήθεια είναι, όμως, ότι το διάβασμα αποτελεί μόνο ένα μέρος αυτής της διαδρομής.

Η πραγματική δοκιμασία είναι να μπορέσεις να αντέξεις για μήνες την πίεση, την κούραση, την αβεβαιότητα και τις απαιτήσεις μιας διαδικασίας στην οποία γνωρίζεις εξαρχής ότι δεν αρκεί απλώς να είσαι καλός.

Χρειάζεται να αποδώσεις σχεδόν στο μέγιστο των δυνατοτήτων σου.

Όταν ο χρόνος δεν περισσεύει, πρέπει να δημιουργηθεί

Η δική μου προετοιμασία για τις κατατακτήριες έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία εργαζόμουν παράλληλα σε δύο δουλειές. Τις περισσότερες ημέρες τελείωνα την εργασία μου στις έντεκα το βράδυ και το επόμενο πρωί ξυπνούσα στις οκτώ για να ξεκινήσω ξανά.

Ο χρόνος για διάβασμα δεν περίσσευε. Έπρεπε να δημιουργηθεί.

Έπρεπε να αφαιρεθεί από τις ώρες ξεκούρασης, τα Σαββατοκύριακα, τις εξόδους και πολλές από τις στιγμές της καθημερινότητας που μέχρι τότε θεωρούσα δεδομένες. Έμαθα να οργανώνω τον χρόνο μου με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια, να θέτω προτεραιότητες και να αξιοποιώ ακόμη και μικρά χρονικά διαστήματα.

Η οργάνωση, όμως, από μόνη της δεν είναι αρκετή.

Μπορείς να έχεις το καλύτερο πρόγραμμα και να μην το ακολουθήσεις ποτέ. Μπορείς να έχεις όλες τις σημειώσεις, τα βιβλία και τις κατάλληλες συνθήκες και, παρ’ όλα αυτά, να σταματήσεις όταν η κούραση γίνει μεγαλύτερη από τον αρχικό ενθουσιασμό.

Γι’ αυτό, πριν από την οργάνωση, υπάρχουν δύο ακόμη πιο βασικά στοιχεία.

Πόσο πολύ το θέλεις;

Το πρώτο είναι πόσο σημαντικός είναι πραγματικά αυτός ο στόχος για εσένα.

Όχι πόσο ωραία ακούγεται να γίνεις ψυχολόγος. Όχι πόσο ενδιαφέρουσα σου φαίνεται η Ψυχολογία. Αλλά πόσο αποφασισμένος είσαι να συνεχίσεις όταν η προσπάθεια αρχίσει να έχει πραγματικό κόστος.

Θα υπάρξουν ημέρες που θα είσαι εξαντλημένος. Ημέρες που δεν θα μπορείς να συγκεντρωθείς, που θα αμφιβάλλεις για την επιλογή σου ή που θα σκέφτεσαι ότι ίσως έχεις αναλάβει κάτι μεγαλύτερο από τις δυνάμεις σου.

Εκεί δεν σε κρατά μόνο το πρόγραμμα.

Σε κρατά ο λόγος για τον οποίο ξεκίνησες.

Ένας μεγάλος στόχος απαιτεί συχνά να λείψεις για κάποιο διάστημα από άλλα πράγματα που επίσης αγαπάς. Να περιορίσεις την κοινωνική σου ζωή, να αρνηθείς προσκλήσεις, να μην είσαι τόσο διαθέσιμος όσο ήσουν παλαιότερα.

Κάποιοι άνθρωποι θα το καταλάβουν. Κάποιοι άλλοι μπορεί να θεωρήσουν ότι απομακρύνθηκες ή ότι δεν ενδιαφέρεσαι πλέον. Όταν, όμως, επιλέγεις συνειδητά να λείψεις για κάτι που έχει πραγματική αξία για εσένα, αυτή η απουσία αποκτά νόημα.

Πιστεύεις πραγματικά ότι μπορείς να τα καταφέρεις;

Το δεύτερο στοιχείο είναι αυτό που στην Ψυχολογία ονομάζουμε αντίληψη αυτοαποτελεσματικότητας: η πεποίθηση ότι διαθέτεις ή μπορείς να αναπτύξεις τις ικανότητες που χρειάζονται για να πετύχεις έναν συγκεκριμένο στόχο.

Σύμφωνα με τον Albert Bandura, η αυτοαποτελεσματικότητα επηρεάζει το αν κάποιος θα ξεκινήσει μια απαιτητική προσπάθεια, πόση ενέργεια θα επενδύσει και πόσο θα επιμείνει όταν συναντήσει εμπόδια.

Δεν πρόκειται για μια αφελή βεβαιότητα ότι όλα θα πάνε καλά. Ούτε για την πεποίθηση ότι η επιτυχία είναι εγγυημένη.

Είναι η βαθύτερη πίστη ότι, ακόμη κι αν το εγχείρημα είναι δύσκολο, έχεις τη δυνατότητα να ανταποκριθείς στις απαιτήσεις του.

Αν δεν πιστεύεις ότι υπάρχει έστω μια πραγματική πιθανότητα να τα καταφέρεις, είναι πολύ δύσκολο να βρεις τη δύναμη, το κουράγιο, την υπομονή και την επιμονή που απαιτούνται.

Πρέπει να τολμήσεις να πιστέψεις ότι μπορείς να αριστεύσεις

Στις κατατακτήριες εξετάσεις της Ψυχολογίας ο ανταγωνισμός είναι ιδιαίτερα υψηλός. Εκατοντάδες άνθρωποι διεκδικούν έναν πολύ περιορισμένο αριθμό θέσεων και οι βαθμολογικές διαφορές μεταξύ εκείνων που εισάγονται και εκείνων που μένουν εκτός μπορεί να είναι απειροελάχιστες.

Αυτό σημαίνει ότι δεν προετοιμάζεσαι απλώς για να γράψεις καλά. Προετοιμάζεσαι γνωρίζοντας ότι πρέπει να προσεγγίσεις την αριστεία.

Και μόνο αυτή η σκέψη μπορεί να γίνει τρομακτική.

Δεν παλεύεις μόνο με την ύλη. Παλεύεις με την απαίτηση να αποδώσεις στο μέγιστο, με τη σύγκριση, με την αβεβαιότητα και με τον φόβο ότι όλη αυτή η προσπάθεια μπορεί τελικά να κριθεί από μια ελάχιστη βαθμολογική διαφορά.

Χρειάζεται, επομένως, να τολμήσεις να πιστέψεις ότι μπορείς να πετύχεις κάτι εξαιρετικά δύσκολο. Όχι επειδή υποτιμάς τον ανταγωνισμό, αλλά επειδή, αν πειστείς εξαρχής ότι δεν ανήκεις σε εκείνους που μπορούν να τα καταφέρουν, πιθανότατα δεν θα μπορέσεις να αντέξεις μέχρι το τέλος.

Ο προσωπικός χαρακτήρας της διαδρομής

Όταν λες στο περιβάλλον σου ότι αποφάσισες να δώσεις κατατακτήριες, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα συναντήσεις ενθουσιασμό.

Πολλοί μπορεί να σε κοιτάξουν με απορία:

«Γιατί τώρα;»

«Τι πας να κάνεις σε αυτή την ηλικία;»

«Δεν έχεις ήδη αρκετές υποχρεώσεις;»

Αυτό μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Συχνά οι άνθρωποι δυσκολεύονται να καταλάβουν γιατί κάποιος αποφασίζει να ανατρέψει μια ήδη διαμορφωμένη ζωή και να ξεκινήσει ξανά από την αρχή.

Αλλά και ανάμεσα στους ανθρώπους που προετοιμάζονται για τον ίδιο στόχο θα συναντήσεις διαφορετικές συμπεριφορές. Κάποιοι θα γίνουν αληθινοί συνοδοιπόροι. Κάποιοι θα μοιραστούν γνώσεις, φόβους και δυσκολίες μαζί σου. Άλλοι μπορεί να προσπαθήσουν να στηριχθούν περισσότερο στη δική σου προσπάθεια παρά στη δική τους.

Με τον χρόνο, όμως, οι σχέσεις ξεκαθαρίζουν. Οι άνθρωποι που αξίζει να παραμείνουν θα φανούν.

Τελικά, όσο κόσμο κι αν έχεις γύρω σου, οι κατατακτήριες παραμένουν ένας πολύ προσωπικός αγώνας. Ελάχιστοι μπορούν να καταλάβουν πραγματικά την ένταση, την κούραση και τον βαθμό αφοσίωσης που απαιτεί.

Η Ψυχολογία ήρθε στη ζωή μου μετά την ψυχοθεραπεία

Η δική μου σχέση με την Ψυχολογία δεν ξεκίνησε από ένα ακαδημαϊκό βιβλίο.

Πρώτα ξεκίνησα ψυχοθεραπεία. Μέσα από τη δική μου θεραπευτική διαδικασία γνώρισα την Ψυχολογία όχι μόνο ως θεωρία, αλλά ως μια ζωντανή διαδικασία κατανόησης, αλλαγής και σταδιακής επαφής με τον εαυτό.

Στην πορεία την αγάπησα και γεννήθηκε η επιθυμία μου να γίνω ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια.

Όταν αργότερα άρχισα να διαβάζω τις θεωρίες, τις έννοιες και τους μηχανισμούς που περιγράφονται στα βιβλία, μπορούσα να τους κατανοήσω σε μεγαλύτερο βάθος, επειδή δεν τους συναντούσα για πρώτη φορά μόνο σε μια σελίδα. Είχα ήδη βιώσει πολλές από αυτές τις διαδικασίες από τη θέση του θεραπευόμενου.

Η εμπειρία αυτή δεν αντικαθιστούσε τη μελέτη. Της έδινε, όμως, πλαίσιο, νόημα και ανθρώπινη διάσταση.

Παράλληλα, μου έμαθε κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικό να γνωρίζει όποιος επιλέγει να σπουδάσει Ψυχολογία:

Η γνώση της Ψυχολογίας δεν λύνει αυτομάτως τα προσωπικά μας προβλήματα.

Το να παρακολουθήσεις μαθήματα, να προετοιμαστείς σε ένα φροντιστήριο ή να διαβάσεις δέκα εξαιρετικά βιβλία δεν σημαίνει ότι έχεις επεξεργαστεί τα βιώματά σου. Η γνώση μπορεί να σου προσφέρει πολύτιμη ψυχοεκπαίδευση. Μπορεί να σε βοηθήσει να ονομάσεις όσα σου συμβαίνουν, να αναγνωρίσεις μοτίβα και να κατανοήσεις καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές σου.

Μπορεί ακόμη να αποτελέσει την αφορμή για να ξεκινήσεις μια ουσιαστική προσωπική διερεύνηση.

Δεν μπορεί, όμως, να την κάνει αντί για εσένα.

Κανένα βιβλίο δεν μπορεί από μόνο του να επεξεργαστεί τις εμπειρίες σου, να αλλάξει τα σχεσιακά σου μοτίβα ή να σε συνοδεύσει μέσα στα δύσκολα συναισθήματα που χρειάζεται να αντέξεις και να κατανοήσεις.

Άλλο είναι να γνωρίζεις μια ψυχολογική θεωρία και άλλο να μπορείς να αναγνωρίζεις τον εαυτό σου μέσα σε αυτήν. Και ακόμη διαφορετικό είναι να έχεις δουλέψει θεραπευτικά όσα αναγνωρίζεις.

Να διαχειρίζεσαι την ενέργεια, όχι μόνο τον χρόνο

Η μεγαλύτερη πρακτική δυσκολία αυτής της διαδρομής δεν ήταν μόνο ο προγραμματισμός ή η συνέπεια.

Ήταν η κούραση.

Όταν έχεις μάθει να τρέχεις καθημερινά και να αποδίδεις μέσα σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πρόγραμμα, υπάρχει ο κίνδυνος να πιστέψεις ότι η λύση είναι να τρέξεις ακόμη περισσότερο.

Δεν είναι.

Αν δεν υπολογίσεις την ξεκούραση και τον ύπνο ως μέρος της προετοιμασίας, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να φτάσεις στις εξετάσεις εξαντλημένος, έχοντας μειώσει ο ίδιος την απόδοση για την οποία εργάστηκες τόσο σκληρά.

Στην πρώτη περίοδο της προετοιμασίας μου εξεταζόμουν, μεταξύ άλλων, στη Γνωστική Ψυχολογία. Αυτό αποδείχθηκε εξαιρετικά χρήσιμο, γιατί άρχισα να εφαρμόζω στο ίδιο μου το διάβασμα όσα μάθαινα για τη μνήμη, την προσοχή και τη μάθηση.

Χρησιμοποιούσα διαφορετικά χρώματα, μολύβι, στυλό και υπογραμμίσεις, ώστε να κωδικοποιώ και να οργανώνω καλύτερα τις πληροφορίες. Τοποθετούσα βασικές έννοιες σε σημεία του σπιτιού από τα οποία περνούσα συχνά, ώστε να τις ανακαλώ επανειλημμένα. Επέστρεφα στην ύλη, προσπαθούσα να τη συνδέσω με όσα ήδη γνώριζα και δεν περιοριζόμουν στην παθητική ανάγνωση.

Οι γνώσεις αυτές έγιναν ακόμη πιο λειτουργικές μέσα από τη διδασκαλία του καθηγητή μου, κυρίου Ντάβαρη, ο οποίος, ως γνωστικός ψυχολόγος, δεν με βοήθησε μόνο να κατανοήσω την ύλη αλλά και να εφαρμόσω τις αρχές της στην πράξη.

Έμαθα επίσης να αντιμετωπίζω τον ύπνο ως μέρος της μαθησιακής διαδικασίας και όχι ως χρόνο που αφαιρείται από αυτήν. Η έρευνα στη Γνωστική Ψυχολογία και στις Νευροεπιστήμες δείχνει ότι ο ύπνος συμμετέχει ενεργά στην παγίωση και στην αναδιοργάνωση των νέων μνημονικών πληροφοριών.

Παράλληλα, κατάλαβα ότι όταν ο οργανισμός βρίσκεται σε έντονη και παρατεταμένη κατάσταση στρες, μπορεί να δυσκολευτούν ακριβώς οι λειτουργίες που χρειάζονται περισσότερο σε τέτοιου είδους εξετάσεις: η συγκέντρωση, η εργαζόμενη μνήμη, η ευελιξία της σκέψης, η κριτική επεξεργασία και ο συνδυασμός διαφορετικών πληροφοριών.

Η ξεκούραση, επομένως, δεν είναι πολυτέλεια ούτε απόδειξη ότι δεν προσπαθείς αρκετά.

Είναι μέρος της προετοιμασίας.

Όταν κάποιος πιστεύει για λίγο αντί για εσένα

Η αυτοαποτελεσματικότητα είναι καθοριστική, αλλά κανείς δεν παραμένει αδιάκοπα δυνατός.

Υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες η κούραση και η απογοήτευση μπορούν να κλονίσουν ακόμη και έναν άνθρωπο που πιστεύει πολύ στον στόχο του. Σε αυτές τις στιγμές είναι πολύτιμο να υπάρχουν ένας ή δύο άνθρωποι που μπορούν να συνεχίσουν να βλέπουν τις δυνατότητές σου, όταν εσύ προσωρινά δυσκολεύεσαι να τις δεις.

Για εμένα, ένας από αυτούς τους ανθρώπους ήταν ο κύριος Ντάβαρης.

Την πρώτη φορά που έδωσα εξετάσεις, έμεινα εκτός για μία μόνο θέση. Η βαθμολογική διαφορά ήταν ελάχιστη, αλλά η απογοήτευση και η κούραση ήταν πολύ μεγάλες.

Ο κύριος Ντάβαρης δεν με ρώτησε αν θα ξαναδώσω.

Μου είπε:

«Εννοείται ότι θα ξαναδώσεις».

Μέσα στην εξάντλησή μου, αυτή η βεβαιότητα λειτούργησε σαν υπενθύμιση όλων όσων εκείνη τη στιγμή δεν μπορούσα να δω. Μερικές φορές, όταν η δική μας πίστη εξαντλείται, χρειαζόμαστε έναν άνθρωπο να συνεχίσει να πιστεύει σε εμάς, μέχρι να μπορέσουμε να πιστέψουμε ξανά οι ίδιοι.

Περισσότερο από μία θέση σε μια σχολή

Κοιτάζοντας σήμερα αυτή τη διαδρομή, δεν πιστεύω ότι οι κατατακτήριες μου έδωσαν μόνο τη δυνατότητα να σπουδάσω Ψυχολογία.

Μου έμαθαν να οργανώνω τον χρόνο και τις προτεραιότητές μου. Να διαχειρίζομαι όχι μόνο τις ώρες μου αλλά και την ενέργειά μου. Να συνεχίζω μέσα στην αβεβαιότητα. Να αντέχω την κούραση χωρίς να αγνοώ τα όρια του οργανισμού μου. Να δέχομαι ότι η προσπάθεια μπορεί να είναι εξαιρετική ακόμη και όταν η πρώτη έκβαση δεν είναι αυτή που επιθυμώ.

Κυρίως, όμως, μου έμαθαν ότι οι μεγάλοι στόχοι απαιτούν έναν δύσκολο συνδυασμό:

Να αντιλαμβάνεσαι πλήρως πόσο απαιτητικό είναι αυτό που πας να κάνεις και, παρ’ όλα αυτά, να τολμάς να πιστεύεις ότι μπορείς να τα καταφέρεις.

Γιατί οι κατατακτήριες δεν απαιτούν μόνο γνώσεις.

Απαιτούν επιμονή, συνέπεια, αυτοαποτελεσματικότητα, ανθεκτικότητα, σωστή διαχείριση της ενέργειας και, κάποιες φορές, έναν άνθρωπο που θα συνεχίσει να βλέπει τις δυνατότητές σου, μέχρι να μπορέσεις να τις δεις ξανά κι εσύ.

Αντωνία Ποθητού
Κλινική Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια CBT
Σεξολόγος | MBA

 

Ενδεικτικές επιστημονικές αναφορές

Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215.

Diekelmann, S., & Born, J. (2010). The memory function of sleep. Nature Reviews Neuroscience, 11, 114–126.

Girotti, M., Adler, S. M., Bulin, S. E., Fucich, E. A., Paredes, D., & Morilak, D. A. (2018). Prefrontal cortex executive processes affected by stress in health and disease. Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry, 85, 161–179.

 

Τα νέα μας! Ιούνιος 2026...

 

Αγαπητές αναγνώστριες και αγαπητοί αναγνώστες. Τώρα που… κάθισε η σκόνη από την ανακοίνωση της ύλης πριν 3 εβδομάδες, ήρθε η ώρα για το επόμενο μηνιαίο άρθρο, όπως άλλωστε σας έχω υποσχεθεί ότι θα κάνω. Αυτό το blog, ουσιαστικά έχει μετατραπεί σε μια «εφημερίδα» των κατατακτηρίων ψυχολογίας, με ειδική μέριμνα για ΕΚΠΑ, ΠΑΝΤΕΙΟ αλλά και Διδυμότειχο.

Η ανακοίνωση της ύλης στην ψυχολογία ΕΚΠΑ, έφερε αισιοδοξία σε όσους θεωρούν ότι έχουν μπροστά τους μια «κουμανταρισμένη» κατάσταση για τη μελέτη τους. 3 μαθήματα, 3 βιβλία και περίπου 2500 σελίδες ύλης. Δεν επιθυμώ να δημιουργήσω ανησυχία προκειμένου να ψαρέψω πελάτες, αλλά η αλήθεια είναι ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Το γεγονός ότι τα μαθήματα παρέμειναν ίδια, μάλλον ΕΠΙΤΕΙΝΕΙ τη σύγχυση, παρά την επιλύει. Εδώ και 25 ημέρες μελετώ τα συγγράμματα προκειμένου να …κόψω και να ράψω από διάφορα εμπλεκόμενα βιβλία και να διδάξω όσα είναι απαραίτητα. 

Βασική μου αρχή (από τα πρώτα κιόλας χρόνια που ήμουν ακόμα στην Πρόσβαση-  δηλαδή από το 2015) είναι να διδάσκω ΠΑΝΤΟΤΕ παραπάνω πράγματα από αυτά που φαίνεται ότι είναι στην ύλη και τα βιβλία της ώστε να ήμαστε θωρακισμένοι απέναντι σε antisos ζητήματα. Ετσι λοιπόν και τώρα, βλέπω ότι τα εμπλεκόμενα συγγράμματα στην Εισαγωγή στην Ψυχολογία, πρέπει να φιλτραριστούν γιατί οι εκδόσεις είναι πολλές. Ποια από όλες τις εκδόσεις μας καλύπτει? Μόνο μια? (όχι). Κι αν όχι μόνο μια, τότε….ποιές? Ποια είναι η επικάλυψη μεταξύ τους?

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στη Γνωστική Ψυχολογία με τα βιβλία του Ρούσσου και του Goldstein αλλά…και 2 ακόμα συγγράμματα που περιέχουν πληροφορίες «χρυσάφι».

Στην Ιστορία της Ψυχολογίας, φιλική συμβουλή: Μην ασχοληθείτε μόνο με το βιβλίο με τα «Αγγελάκια» στο εξώφυλλο.

 Για Πάντειο, τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα. Η ύλη είναι πολύ μεγάλη και ο χρόνος είναι ενάντια σε όποιον ξεκινά τώρα την προσπάθειά του. Δεν είναι ακατόρθωτο, αλλά είναι σαφώς δύσκολο εγχείρημα. Πρέπει να αφιερώσει πάρα πολύ χρόνο στη μελέτη του.

Όπως και να χει…ένας υποψήφιος πρέπει να έχει οπωσδήποτε 3 που θα τον οδηγήσουν στην επιτυχία:

•  υψηλή μεταγνωστική ικανότητα , δηλαδή εμπειρία και ικανότητα όσον αφορά τις στρατηγικές μάθησης που χρησιμοποιεί
• ψυχραιμία σε εξεταστικές συνθήκες (για αυτό βάζω στους δικούς μου μέχρι και 2 τέστ την εβδομάδα πλέον)
• Θέληση και χρόνο για σκληρή μελέτη

 Και κάτι ακόμα...

 Όπως έγραψα στο τελευταίο μου άρθρο, μια σοβαρή προσπάθεια για το φετινό ΕΚΠΑ, καλό είναι να ξεκινήσει μέχρι αρχές Ιουλίου. Από εκεί και πέρα, η φάση μοιάζει κάπως σαν … τζόκερ, επειδή ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά. Όποιος ξεκινήσει από Σεπτέμβρη, πρέπει να είναι αποφασισμένος να μελετήσει ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ 5 ώρες ΗΜΕΡΗΣΙΩΣ και ναι…έτσι θα μπορεί να έχει ελπίδες. Εγώ προσωπικά, όπως με έχετε πλέον μάθει τόσο καιρό, θέλω ανθρώπους αποφασισμένους. Να «ματώνουν» τη φανέλα. Όποτε και να με προσεγγίσει κάποιος για μαθήματα, θα του κάνω την εξής ερώτηση: «Είναι ένα δύσκολο εγχείρημα. Έχεις μπόλικο χρόνο μελέτης και διάθεση?»

Θυμάμαι τη Γεωργία Αχιλλεοπούλου όταν την είχα σε τμήμα Ιουλίου το 2018 στην Πρόσβαση. Η κοπέλα ήταν πραγματικό ξεφτέρι. Σαΐνι! Αλλά μελετούσε πάρα πολλές ώρες γιατί είχε ξεκινήσει αργά την προετοιμασία της. Πέρασε 2^η,  ισοβαθμώντας με την επίσης εξαιρετική και γλυκύτατη μαθήτρια μου, την Αυγή Τσολάκου, η οποία είχε ξεκινήσει την προετοιμασία της κάπου τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Εκείνη η φουρνιά του καλοκαιριού μάλιστα ήταν η καλύτερη που είχα ποτέ! 

Από εκείνο το τμήμα, πέρασε και η ευφυέστατη, ψύχραιμη  αλλά και μελετηρή, η  Μαρία  Σοιλεμέ. Ήμασταν μόνο 7 ή 8 άτομα σε αυτό, και πέρασαν 3! Μάλιστα μετά από 2-3 χρόνια, πέρασε και ο Μανώλης Κ (μελετώντας μόνος του) αλλά δεν τον έβαλα φυσικά στους επιτυχόντες μου γιατί δεν τον βοήθησα καθόλου τη χρονιά που πέρασε (πηγαίνω με το σταυρό στο χέρι αλλά δεν μετανιώνω …)

Μιλάμε όμως για εξαιρετικές περιπτώσεις όπου συνδύαζαν ΚΑΙ τα 3 στοιχεία που ανέφερα προηγουμένως: Μεταγνώση – Ψυχραιμία – Θέληση και χρόνο για μελέτη

Επίσης, θα ήθελα ένα συντομία να θίξω και το περιβόητο ζήτημα του....AI για το οποίο γίνεται πολύς λόγος τώρα τελευταία. Το AI δεν είναι για να κάνεις κινήσεις εντυπωσιασμού. Δεν είναι για λεζάντες και όμορφα γραφικά. Το AI είναι και πρέπει να είναι εργαλείο δουλειάς, τόσο για τους καθηγητές όσο και για όσους μελετούν για τις κατατακτήριες εξετάσεις. Το χρησιμοποιώ το AI και μάλιστα αρκετά. Το χρησιμοποιώ όμως ως πραγματικο εργαλείο δουλειάς, βασιζόμενος στις θεωρίες μάθησης, θεωρίες εκπαιδευτικής αξιολόγησης, motivation theories,  interest development theories κτλ. 

Φτιάχνει σημειώσεις το AI? Φτιάχνει ναι. Μπορεί ο καθένας να φτιάξει. Το θέμα όμως είναι...ΤΙ σημειώσεις. Με ποια στόχευση και με ποια σύνδεση με την ύλη αλλά και με την προϋπάρχουσα γνώση του μελετητή. 

Φτιάχνει διαγωνίσματα το AI? Φτιάχνει ναι. Αλλά ποιά είναι η φιλοσοφία πίσω απο τις ερωτήσεις κάθε διαγωνίσματος? Για να δώσεις τις σωστές εντολές, πρέπει να έχει γνώσεις καθώς και συγκεκριμένους διδακτικούς στόχους. Δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα. 

Και επίσης, υπάρχει κάτι βασικό: Όσες σημειώσεις και όσα διαγωνίσματα και να φτιάξεις, υπάρχει το ζήτημα της αφομοίωσης της ύλης. Η αφομοίωση απαιτεί ΧΡΟΝΟ και ακόμα καλύτερα....κάποιον να σου τα εξηγεί. Ακόμα κι αν βρεις τρόπο να μαγειρέψεις ένα ταψί μουσακά μέσα σε λίγα λεπτά, δεν μπορείς να το καταναλώσεις μπαμ και κάτω. Θα βαρυστομαχιάσεις. Πρέπει να το φας σιγά σιγά και σε μικρές ποσότητες. Έτσι είναι και με τις κατατακτήριες εξετάσεις ψυχολογίας. 

Θα κάνω μια πρόβλεψη - εκτίμηση: Τα μοντέλα εκπαίδευσης θα αλλάξουν εξαιτίας του AI. Ο ρόλος των εκπαιδευτικών αλλάζει, καθώς αλλάζουν οι απαιτήσεις και οι δυνατότητες επαφής που έχουν οι μαθητές με την πληροφορία. Τα παραδοσιακά, βαριά σχήματα των πολλών διδακτικών ωρών, θα πρέπει να τροποποιηθούν και να γίνουν πιο ευέλικτα και σύντομα. Ο χρόνος που "χάνεται" στην παράδοση, θα μπορεί να καλυφθεί μέσω άλλων οδών, μέσω της χρήσης τεχνολογίας, όπως για παράδειγμα η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, με σημειώσεις, διαγωνίσματα κτλ, ώστε ο υποψήφιος να κερδίζει χρόνο. 

Εντούτοις...δεν γίνεται να συρρικνωθεί πάρα πολύ ούτε ο χρόνος που απαιτείται για να διδαχθούν ορισμένα πράγματα, ούτε να εκμηδενιστεί η ανθρώπινη επαφή που υπάρχει στα μαθήματα δια ζώσης. Η δυναμική μιας ομάδας- κοινότητας  μάθησης, είναι μια σπουδαία υπόθεση για οποιον κάνει μια σοβαρή προσπάθεια σε επίπεδο εξετάσεων. Ανταλάσσονται απόψεις, υπάρχει παρακίνηση - παρώθηση μεταξύ των μαθητών και επίσης γλυκαίνει το κλίμα. Σπάει ο απρόσωπος χαρακτήρας μιας μοναχικής πορείας προς τις εξετάσεις. 

Καλή χρυσή η τεχνολογία, αλλά δεν μπορώ  - ακόμα - να χωνέψω, το γεγονός οτι όταν κλείνει ο υπολογιστής ή πέφτει τό ρεύμα ή το ιντερνετ, όλα τα πρόσωπα που βρίσκονται στις οθόνες, απλά...εξαφανίζονται. Υπάρχουν άτομα σε μια διαδικτυακή τάξη που δεν έχουν συναντηθεί ποτέ μεταξύ τους και δεν έχουν συναντήσει ποτέ απο κοντά τον καθηγητή τους. Μου φαίνεται αδιανόητο. Πού θέλω να καταλήξω: Οτι οι νέεες τεχνολογίες αλλάζουν δραστικά το μαθησιακό - διδακτικό τοπίο αλλά οι αλλαγές στα διδακτικά μοντέλα πρέπει να γίνουν με σύνεση και με βάση την ΗΔΗ υπάρχουσα βιβλογραφία σε επίπεδο διδασκαλίας. Οχι στην τύχη και φυσικά... σε καμία περίπτωση απο καθηγητές - κομήτες που δεν έχουν ουσιαστικά σχέση με τη διδασκαλία ή που δεν έχουν ολοκληρώσει  - για παράδειγμα - , όχι μόνο σπουδές σε καθηγητικό τομέα αλλά...ούτε καν στο χώρο της ψυχολογίας (δηλαδή είναι ...φοιτητές ψυχολογίας!). Μεγάλη προσοχή λοιπόν στα μεγάλα λόγια , στους αυτόκλητους σωτήρες, στα AI και στα "σου πα μου πες"....

Για να μην πολυλογώ…(αν και το έκανα)

Επειδή μου στέλνετε μηνύματα αλλά τα 3 μεγάλα τμήματα μου,  έχουν «κλείσει» , θα ξεκινήσω τελευταίο τμήμα ΠΛΗΡΟΥΣ ΥΛΗΣ για ΕΚΠΑ, το Σάββατο 11 Ιουλίου και ώρες 17.00-20.30. Έχουμε πάρα πολλά να πούμε. Έχουμε να δουλέψουμε σκληρά αλλά όμορφα. Θεωρώ κρίσιμης σημασίας να ξεκινήσουμε ΠΡΙΝ τις καλοκαιρινές διακοπές. Να σας πώ ποια είναι τα βιβλία, να σας δώσω σημειώσεις και κατευθύνσεις ώστε να μελετήσετε ολόκληρο τον Αύγουστο. 

Μπορείτε να με καλείτε στο 6984625551 ή να στέλνετε mail με τα στοιχεία σας απαραιτήτως μαζί με  το τηλέφωνό σας ώστε να σας ενημερώσω αναλυτικά για τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθούμε. Τις ώρες (έχουμε πρόσθετες ώρες μαθημάτων και προσομοιώσεων) , το κόστος κτλ.

ΕΚΠΑ σε ρόλο Παντείου...

 

Ανακοινώθηκε η ύλη για τις κατατακτήριες στην Ψυχολογία ΕΚΠΑ. Μεγαλύτερη έκπληξη μου προκάλεσε η νίκη της Dara στη Eurovision (το Bacaranga…πώς το λένε), παρά το γεγονός ότι παρέμειναν ίδια τα μαθήματα. Φαινόταν το πράγμα εδώ και μερικές εβδομάδες, παρά το γεγονός ότι το νέο ΦΕΚ οδηγούσε προς την κατεύθυνση της αλλαγής. Τα παραθυράκια που υπάρχουν στο ΦΕΚ, αφενός έκαναν τους υπευθύνους του ΕΚΠΑ να αφήσουν ίδια τα μαθήματα, αφετέρου, δημιουργούν παγίδες για τους υποψήφιους ενόψει των εξετάσεων του Δεκέμβρη. Οι διορθωτές των γραπτών, θα πρέπει να διδάσκουν το εκάστοτε γνωστικό αντικείμενο των εξετάσεων. Αυτό λοιπόν εγείρει ερωτήματα σχετικά με το ποιος θα διορθώσει Εισαγωγή και Ιστορία. Και κυρίως…ΠΟΙΑ βιβλία θα χρησιμοποιήσει. Μήπως δεν θα είναι τα λεγόμενα «Αγγελάκια» και το βιβλίο του Δαφέρμου στην Ιστορία, αλλά θα υπάρχουν κι άλλα συγγράμματα?  

Ποιο βιβλίο και ποια έκδοση θα χρησιμοποιηθεί στην Εισαγωγή? Όλα αυτά, είναι δουλειά μου να τα ψάξω.

Υπάρχει προβάδισμα των περσινών και των προπέρσινων? Θεωρητικά, υπάρχει ένα μικρό προβάδισμα, όχι όμως πολύ μεγάλο. Μιλάω με πολύ κόσμο και αυτό που μου λένε οι περισσότεροι, είναι πως δεν αντέχουν να μελετήσουν ΞΑΝΑ την Ιστορία και δευτερευόντως, την Εισαγωγή στην Ψυχολογία. Οι συμμετοχές από τους παλιούς, είτε μειωμένες είτε όχι, σίγουρα δεν θα είναι τόσο ορεξάτες. Εγώ όμως θα στηρίξω με νύχια και με δόντια τα δικά μου παιδιά που είχα και πέρυσι. Και το ξέρουν. 

Οι καινούργιοι υποψήφιοι, θα διεκδικήσουν και αυτοί την ευκαιρία τους. Ξεκούραστοι, χωρίς να «κουβαλούν» στις πλάτες τους τη μελέτη μιας τουλάχιστον χρονιάς, θα αφιερώσουν ένα εντατικό 6 μηνο στη μελέτη της ύλης. Οι πιθανότητες υπάρχουν και μάλιστα…για τους πιο μελετηρούς που θα ξεκινήσουν ΑΜΕΣΑ, ίσως να είναι και αρκετές. ΑΝ κάποιος ξεκινήσει αργά το καλοκαίρι ή το Σεπτέμβρη, οι πιθανότητες είναι ελάχιστες εώς μηδαμινές. Ειδικά φέτος…μην σας κοροιδεύουν. Μην σας παραμυθιάζουν για προοπτικές επιτυχίας με προετοιμασία 3 μηνών. Όσο εντατική και να είναι.  Τα θέματα που θα πέσουν , θα είναι δύσκολα. Για αυτό χρειάζεται μια προετοιμασία,  4 μηνών ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ. Το αργότερο που θα πρέπει να ξεκινήσει κάποιος, πιστεύω ότι θα πρέπει να είναι 20 Ιουνίου, αντε το πολύ…αρχές Ιουλίου. Και να θυμάστε... Η φάση πλέον δεν είναι "διαβάζω - ξεσκονιζω τα 3 "γνωστά " βιβλία και πάω και δίνω ...

Για αυτό λοιπόν κι εγώ, δεν θα φτιάξω κανονικό φθινοπωρινό τμήμα. Ισως μόνο  τις κλασσικές"ΣΚΟΤΩΣΤΡΕΣ" , περιορισμένης χρονικής κλίμακας.  Ότι γίνει λοιπόν…μέχρι τέλος Ιουνίου.

Σηκώνουμε τα μανίκια και πάμε με πάθος για τις εξετάσεις του Δεκέμβρη. Με πολλές ώρες μαθημάτων, εβδομαδιαία διαγωνίσματα πλουσιες σημειώσεις και το κυριότερο...ΟΡΕΞΗ και κέφι για δουλειά απο εμένα αλλά και απο εσάς!

Και κάτι ακόμα: Αφού δεν άλλαξε ούτε φέτος η ύλη στο ΕΚΠΑ, ίσως να μην αλλάξει ποτέ όσον αφορά την Εισαγωγή και την Ιστορία. Εφαρμόζουν λοιπόν  ένα υβριδικό μοντέλο Παντείου, χωρίς όμως σαφή βιβλιογραφία αλλά με  μικρότερη ύλη. 

Οι επιλογές  - τμήματα λοιπόν που έχω για τους υποψήφιους από εδώ και πέρα, είναι οι εξής:  

1. Τετάρτη 17.00-20.30 (ελάχιστες διαθέσιμες θέσεις – πλήρες πρόγραμμα)

2. Παρασκευή 18.00-21.30 (υπάρχουν ακόμα θέσεις – πλήρες πρόγραμμα)

3. Από την Παρασκευή 12 Ιουνίου και κάθε Παρασκευή και Τρίτη 11.00-13.00 ξεκινά ΠΡΩΙΝΟ τμήμα πλήρους προγράμματος

 

4. Από την Κυριακή 14 Ιουνίου και ώρες 16.00-18.00 τμήμα προχωρημένων  (για άτομα που έχουν ήδη δώσει μια φορά αλλά ταυτοχρόνως ΚΑΙ για άτομα που έχουν ήδη μια εικόνα για τις εξετάσεις και ζητούν μια σοβαρή υποστήριξη - καθοδήγηση με μικρότερο κόστος σε χρόνο και χρήμα)

Και να θυμάστε: Αυτός/ή που είναι να περάσει επειδή έχει "άστρο" σε συνδυασμό με άπειρο χρόνο μελέτης, θα περάσει στο ΕΚΠΑ είτε μελετήσει μόνος του, είτε κάνει μαθήματα στο φροντιστήριο. Εγώ δεν απευθύνομαι σε αυτό το target group. Απευθύνομαι σε εκείνους τους ανθρώπους που δεν έχουν τον άπειρο χρόνο μελέτης και θέλουν να διεκδικήσουν σοβαρά, με αρκετές πιθανότητες, την είσοδο τους στη σχολή. Οι περισσότεροι από τους δεκάδες ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΎΣ επιτυχόντες που βλέπετε στη λίστα δεξιά του μπλογκ μου, είναι/ήταν σε αυτή την κατηγορία.

Πάμε γερά λοιπόν για να διεκδικήσουμε ορισμένες από τις 25 διαθέσιμες θέσεις στην ψυχολογία ΕΚΠΑ!!! 

Περιμένοντας την ανακοίνωση της ύλης στο ΕΚΠΑ...

 Best seller ανάμεσα στους υποψήφιους κατατακτηρίων ψυχολογίας ΕΚΠΑ! Ένα βιβλίο που δεν πρέπει να χάσει κανείς σας! (τύφλα να χει ο Hergenhahn...)

ΥΓ: Να δείτε που δεν θα αλλάξουν τίποτα....

Και ΑΝ συμβεί αυτό, ας ετοιμαστούμε για εξαιρετικά δύσκολα θέματα φέτος. Ίσως τα πιο δύσκολα όλων των εποχών. Για όλους! 

Edit: Από τη στιγμή που παραμένουν ίδια τα μαθήματα (είμαι σχεδόν βέβαιος πλέον) , θα ξεκινήσω τμήμα προχωρημένων + καθοδήγησης κάθε Κυριακή απόγευμα 16.00-18.00.  Όλα αυτά, από την Κυριακή 14 Ιουνίου.

Θα ξεψαχνισουμε παλιά και νέα βιβλία (και όχι μόνο σε Εισαγωγή και Γνωστική...) και θα κινηθούμε εντελώς στοχευμένα και αντισυμβατικα! 

Για όσους όμως δίνουν πρώτη φορά, έχω διαθέσιμες θέσεις την Παρασκευή 18.00-21.30 και λίγες ακόμα την Τετάρτη 17.00-20.30. 

Μόλις ανακοινωθεί η -ιδια πιστεύω - ύλη, θα γράψω σχετικό άρθρο. 

Αναρτήθηκε η ύλη στο Πάντειο

 Αναρτήθηκε λοιπόν η ύλη στην ψυχολογία Παντείου. Υπάρχει η προσθήκη ενός νέου βιβλίου στην κλινική ψυχολογία. Αυτή η προσθήκη ίσως αποδειχθεί κρίσιμης σημασίας. Ένα νέο βιβλίο, θέτει πάντοτε υποψηφιότητα για τα θέματα των εξετάσεων. Αυτό δε σημαίνει ότι μπορεί να μπούνε όλα τα θέματα από ένα βιβλίο, αλλά έστω ένα υποερωτημα αν μπει, μπορεί να είναι το διαβατήριο μας για την είσοδο στη σχολή....

Στο ΕΚΠΑ... ακόμα περιμένουμε. Συνήθως βγάζουν την ύλη, ημέρα Παρασκευή. Αν δεν τα βγάλουν αύριο (22/5) τότε μάλλον πάμε για την τελευταία Παρασκευή του Μαϊου. 

Άρθρο - οδηγός για τη φιλοσοφία των μαθημάτων μας

 Στο δικό μου μυαλό..."Νεα Ιωνία" δεν σημαίνει απλώς "ένας ακόμα χώρος απο τον οποίο υλοποιούνται μαθήματα". Σημαίνει "χώρος όπου λαμβάνουν χώρα, σύνθετες διεργασίες στα πλαίσια της εκπαίδευσης ενηλίκων". Ένας χώρος όπου ο υπεύθυνος της διδασκαλίας, θα πρέπει να έχει κατά νου ότι απέναντί του, στις καρέκλες και στην οθόνη, έχει ανθρώπους ενήλικες, με διαμορφωμένες προσωπικότητες και με ένα πλούσιο υπόβαθρο , γνωστικό, επαγγελματικό και κοινωνικό. 

Τι σημαίνει αυτό? Σημαίνει οτι η μαθησιακή διαδικασία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη αυτούς τους παράγοντες. Για να μην μακρυγορώ, παραθέτω απόσπασμα απο ένα σπουδαίο άρθρο που έχει γραφτεί απο τον κορυφαίο μελετητή στο χώρο της Εκπαίδευσης Ενηλίκων στην Ελλάδα, τον κ.Αλέξη Κόκκο. 

Στο άρθρο αυτό, αναφέρονται μερικά απο τα σπουδαιότερα ονόματα εκπαίδευσης ενηλίκων στην παγκόσμια εκπαιδευτική- ερευνητική σκηνή, όπως Mezirow, Freire, Rogers, Illeris. 

Πριν μερικά χρόνια, σε μια απο τις δημοσιεύσεις μας στα πλαίσια ενός απο τα ερευνητικά προγράμματα στα οποία συμμετείχα, είχα ασχοληθεί εκτενώς με αυτά τα ονόματα και δεν σας κρύβω οτι είχαν εντυπωσιαστεί. Παραθέτω λοιπόν: Το απόσπασμα απο το άρθρο του κ. Κόκκου καθώς και το citation απο το άρθρο στο οποίο συμμετείχα ώς βασικός συγγραφεύς μαζί με τον αξιότιμο καθηγητή του ΠΤΔΕ στο Βόλο, κ. Κόλλια Βασίλειο. 

Ακολουθεί το σχετικό απόσπασμα

Ο Alan Rogers ασχολήθηκε συστηματικά με τη διαφορά του τρόπου μάθησης ενηλίκων και ανηλίκων (2002α ֹ 2002β ֹ 2003α ֹ 2003β). Έδωσε μάλιστα στα δύο τελευταία κείμενά του τον χαρακτηριστικό τίτλο “What is the difference?”. Η προσοχή του επικεντρώνεται όχι τόσο στις νοητικές διαστάσεις της μαθησιακής διεργ ασίας όσο στις σχέσεις διδάσκοντος – διδασκομένων, γιατί θεωρεί ότι σε αυτό το σημείο βρίσκεται η σημαντική διαφορά. Χαρακτηριστικά, υποστηρίζει (2003β) ότι τα παιδιά εμπλέκονται στην εκπαίδευση με επίγνωση ότι είναι ακόμα ατελή υποκείμενα (“δεν είναι ακόμα, αλλά μαθαίνουν να είναι ενήλικοι”), κατά συνέπεια βιώνουν την ιεραρχική σχέση εξάρτησής τους από τον διδάσκοντα ως μη αντιβαίνουσα στην ταυτότητα του εαυτού τους. 

Όμως, για τους ενήλικους η αποδοχή του ρόλου του ατελούς υποκειμένου και η συνακόλουθη εξάρτηση από τον διδάσκοντα, ακόμα και αν γίνεται με τη συγκατάθεσή τους, βιώνεται ως αντιφατική προς την ταυτότητά τους, που, για πολλούς, είναι ταυτόσημη με την αυτονομία, την υπευθυνότητα και την ωριμότητα. Έτσι, οι σχέσεις που διαμορφώνουν με τον εκπαιδευτή ενηλίκων, αν και ποικίλουν ανάλογα με τη συνείδηση του εαυτού και του ρόλου που χαρακτηρίζει τις δύο πλευρές, είναι, σε κάθε περίπτωση, πολύ πιο σύνθετες και αντιφατικές από τις σχέσεις του παιδιού με το δάσκαλό του. Σε κάθε περίπτωση ωστόσο, σκοπός του εκπαιδευτή πρέπει να είναι η αύξηση της ικανότητας αυτοκαθορισμού των συμμετεχόντων και η δημιουργία ενεργών πολιτών (2005, σ. 33).

Τέλος, άξιο μνείας είναι το έργο του Knud Illeris, που εκπροσωπεί τη σημαντική σχολή σκέψης του Τμήματος Εκπαίδευσης Ενηλίκων του Πανεπιστημίου του Roskilde της Δανίας (βλ. στο 8ο τεύχος της “Εκπαίδευσης Ενηλίκων” τις απόψεις ενός άλλου συναδέλφου του από το Roskilde, του H.S. Olesen, που είχε συμμετάσχει στο τελευταίο διεθνές Συνέδριο της Ένωσης). 

Ο Illeris σε άρθρο του (2002β), που συνοψίζει το πρόσφατο βιβλίο του (2002α), συνταυτίζεται κατ’ αρχήν με τις απόψεις των Mezirow, Brookfield, Rogers ως προς το ότι το παιδί, σε αντίθεση με τον ενήλικο, δεν έχει τη δυνατότητα να αξιολογήσει σε βάθος τις εμπειρίες του ή/και τα επιχειρήματα που καλείται να υιοθετήσει. Από την άλλη, ο Δανός διανοητής δίνει έμφαση στα προβλήματα που συχνά εμφανίζονται στη διάρκεια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων που συχνά εμφανίζονται στη διάρκεια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων που απευθύνονται σε ενηλίκους: η συμμετοχή πολλές φορές δεν είναι εθελοντική, πράγμα που προκαλεί αρνητική διάθεση· συχνά οι συμμετέχοντες συμπεριφέρονται παθητικά, σαν μαθητές, και δέχονται τον εξουσιαστικό ρόλο του εκπαιδευτή (εδώ ο Illeris συμπίπτει με τις απόψεις του Rogers)· επίσης συχνά αμύνονται απέναντι στις νέες γνώσεις και εμπειρίες με τις οποίες δεν είναι εξοικειωμένοι. 

Όλα αυτά συνεπάγονται ότι οι ενήλικοι στις περισσότερες εκπαιδευτικές διαδικασίες μαθαίνουν “μόνο εν μέρει, με διαστρευλωμένο τρόπο ή με έλλειψη υποκίνησης, πράγμα που καθιστά το αντικείμενο της μάθησης ευάλωτο στη λήθη ή το κάνει να εφαρμόζεται σε περιστάσεις που δε σχετίζονται με αυτό” (2002β).

Ωστόσο, ο Illeris διαβλέπει μια προοπτική. Οι ενήλικοι εκπαιδευομένοι όντας εν δυνάμει ικανοί να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τις ενέργειές τους και, άρα, για τη μάθησή τους, δυσκολεύονται να αποδεχθούν την έλλειψη συμμετοχής τους στην πορεία της μάθησης. Από αυτό λοιπόν το σημείο θα πρέπει να εκκινά ο σχεδιασμός των προγραμμάτων εκπαίδευσης ενηλίκων. Θα πρέπει να δομούνται σύμφωνα με τις ανάγκες των εκπαιδευομένων και να ευνοούν τη συμμετοχή τους. 

Από την άλλη πλευρά όμως, ο Illeris εξετάζει με προσοχή τα πορίσματα πολλών εμπειρικών μελετών, που έδειξαν ότι εκπαιδευτικές ανάγκες των ενηλίκων έχουν συχνά επιφανειακό χαρακτήρα, επομένως ένα πρόγραμμα που θα βασίζεται πιστά σε αυτές δεν θα τους επιτρέψει “να μάθουν παρά πολλά, με αποτέλεσμα τη σπατάλη ανθρώπινων και οικονομικών πόρων” (2002β). Χρειάζεται λοιπόν, καταλήγει ο Illeris, τα προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων “να ξεπερνούν” τα αποτελέσματα που προσδοκούν να επιτύχουν οι συμμετέχοντες σε αυτά.

Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Το άρθρο του Illeris δεν υπεισέρχεται περισσότερο στο ζήτημα. Όμως ο Mezirow στο τελευταίο του βιβλίο (2000) προτείνει μια μέθοδο. Τα προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων χρειάζεται να δίνουν χώρο σε μια συλλογική διαλογική συζήτηση, στο πλαίσιο της οποίας τίθενται σταδιακά σε κριτική διερεύνηση οι δυσλειτουργικές παραδοχές και αναζητούνται πρακτικές λύσεις εναρμονισμένες με την πραγματικότητα 

Αυτό προϋποθέτει τη λειτουργία μιας αλληλοϋποστηρικτικής εκπαιδευόμενης ομάδας και την ύπαρξη εκπαιδευτών που είναι δεσμευμένοι στην προσπάθεια ενίσχυσης της αυτονομίας της σκέψης των συμμετεχόντων. Η εκπαιδευτική διεργασία εκκινά λαμβάνοντας υπόψη με προσοχή αυτά που οι συμμετέχοντες επιθυμούν και προσδοκούν να μάθουν (το ίδιο προτείνει ο Illeris). Ωστόσο οι εκπαιδευτές χρειάζεται να ξεπερνούν αυτόν τον άμεσο στόχο και να βοηθούν τους συμμετέχοντες να επεξεργάζονται ζητήματα που βρίσκονται πέρα από τις ανάγκες που αρχικά διατυπώνουν και που πιθανόν αντανακλούν τον περιορισμένο ορίζοντα του αντιληπτικού τους σύμπαντος. Χρειάζεται λοιπόν οι συμμετέχοντες να βοηθούνται να αντιλαμβάνονται κριτικά τις αιτίες από τις οποίες προέκυψαν οι ανάγκες τους, τις ρίζες δηλαδή της κοσμοαντίληψής τους, που είναι προϊόντα των πολιτισμικών επιρροών που έχουν εσωτερικεύσει 

 Στο μέτρο που εξελίσσεται αυτή η διεργασία, προσεγγίζεται ο απώτερος σκοπός της εκπαίδευσης ενηλίκων: οι συμμετέχοντες γίνονται σταδιακά ικανοί να σκέφτονται κριτικά, να απεξαρτώνται από τις δυσλειτουργικές παραδοχές που έχουν υιοθετήσει και να αναλαμβάνουν δράση στο προσωπικό ή/και στο κοινωνικό-πολιτικό επίπεδο σύμφωνα με τις μετασχηματισμένες αντιλήψεις τους.

Πόυ καταλήγουμε λοιπόν? Οτι τα μαθήματα θα πρέπει να είναι δομημένα με τέτοιο τρόπο, ώστε να ευνοούν τη δημιουργία μιας ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΜΑΘΗΣΗΣ στα πλαίσια της οποίας, οι συμμετέχοντες θα νιώθουν οτι η προσωπικότητά τους και το υπόβαθρό τους γίνεται σεβαστό αλλά και ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΙΜΟ στα πλαίσια της ομάδας. Για αυτό χρειάζονται και τα δια ζώσης μαθήματα ορισμένες φορές. Για αυτό χρειάζεται η ενεργός συμμετοχή των υποψήφιων. Για αυτό χρειάζεται η συνεχής επαγρύπνηση των καθηγητών, ώστε το μάθημα να έχει πάντοτε εκείνη τη σπιρτάδα που θα αποτρέψει τη μετατροπή των εκπαιδευόμενων σε παθητικά μαθησιακά υποκείμενα. 

Σας παραθέτω και το citation του άρθρου που σας ανέφερα στην αρχή. Βρίσκεται σε έναν τόμο που δημοσιεύτηκε στο Springer και αφορά ζητήματα εκπαίδευσης και τεχνολογίας. 

https://www.academia.edu/85213317/Research_on_e_Learning_and_ICT_in_Education

(είναι το 5ο άρθρο)

ΥΓ: Παραμένω στην πρόβλεψή μου για την ανακοίνωση της ύλης του ΕΚΠΑ μετά τις 15 Μαίου

Αρχές Μάη...τα νέα μας

 Αγαπητές/οί φίλες και φίλοι. Απο εδώ και στο εξής, στις αρχές κάθε μήνα θα γράφω ένα άρθρο το οποίο θα αφορά τις τρέχουσες εξελίξεις στις κατατακτήριες εξετάσεις Ψυχολογίας. Το άρθρο, θα έχει τίτλο "αρχές Μάη/ Ιούνη/ Ιούλη....τα νέα μας ). Όσοι με γνωρίζετε απο τα μαθήματα που έχουμε κάνει αλλά και όσοι απλώς με διαβάζετε τόσα χρόνια, ξέρετε οτι μιλώ με αλήθειες, ακόμα κι αν αυτές δεν με συμφέρουν βραχυπρόθεσμα (χάνω πελάτες) αλλά μου αποκομίζουν όφελος και χαρά σε μακροπρόθεσμο επίπεδο επειδή χτίζω ωραία, υγιή τμήματα, με ωραία ατμόσφαιρα και προοπτικές επιτυχίας στις εξετάσεις. 

Όπως σας είχα γράψει και στο τελευταίο μου άρθρο, η ανακοίνωση της ύλης για την Ψυχολογία ΕΚΠΑ, πηγαίνει για το Μάιο. Μάλιστα, δεν θα μου κάνει εντύπωση, αν η ύλη για τις κατατακτήριες ανακοινωθεί ΜΕΤΑ τις 15 Μαίου. Υπάρχει μια ειδική ρήτρα στο ΦΕΚ του Απρίλη, η οποία αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο παράτασης μόνο για φέτος. Και άλλες σχολές, όπως για παράδειγμα η Φιλολογία Αθήνας, δεν έχουν ανακοινώσει την ύλη, ούτε καν  η Ψυχολογία Παντείου, η οποία είναι τυπικότατη σε αυτά τα ζητήματα.

Το γεγονός ότι στο ΕΚΠΑ δεν έχουμε ανακοίνωση, μου δίνει την εντύπωση- υποψία ότι θα υπάρξουν σημαντικές αλλαγές. Ίσως να αλλάξουν ΚΑΙ η Ιστορία της Ψυχολογίας  αλλά και η Εισαγωγή στην Ψυχολογία και να μπουν στη θέση τους  2 μαθήματα που διδάσκονται σε εξάμηνα της σχολής. 

Εγώ πάντως ξεκίνησα να διδάσκω Γνωστική Ψυχολογία εδώ και λίγες ημέρες. Αν αλλάξει το μάθημα, το κόστος από αυτή την αλλαγή θα είναι μικρό, ενώ αν δεν αλλάξει, θα έχουμε έστω ένα μικρό ψυχολογικό αβαντάζ σε σχέση με τους υπόλοιπους.

ΟΤΑΝ ανακοινωθεί η ύλη, σας περιμένω να μιλήσουμε από κοντά, μέσω zoom ή μέσω τηλεφώνου προκειμένου να δούμε σε ποιο τμήμα μπορείτε να ενταχθείτε. Οι επιλογές είναι 3 και είναι πολύ συγκεκριμένες.

Όσον αφορά το Διδυμότειχο, τα πράγματα είναι πολύ πιο στρωτά. Μικρή η ύλη, λίγοι οι υποψήφιοι και δραματικά μεγάλες οι πιθανότητες να περάσει κάποιος. Υπάρχουν βέβαια 2 υποχρεωτικά μαθήματα στο 1ο έτος, αλλά αν κάποιος έχει τη διάθεση, μπορεί να περάσει και να τα αφήσει για αργότερα. Αυτό που πρέπει να προσέχει κάποιος για το Διδυμότειχο (και σας το λέω εγώ που ασχολήθηκα ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ με αυτή τη σχολή και έχω συγκεκριμένες επιτυχίες με ονόματα και αριθμούς πρωτοκόλλου) , είναι η βάση του 10. Δεν είναι εύκολο να γράψεις πάνω απο 10. Στο Διδυμότειχο, η βαθμολόγηση είναι αρκετά αυστηρη. Αν γράψεις όμως...πέρασες. Είσαι ένας απο αυτούς που θα καλύψουν μια εκ των 42 θέσεων. 

Περιμένουμε την ανακοίνωση της ύλης και για το Πάντειο, αν και εκεί τα πράγματα σπανίως αλλάζουν δραματικά. Είμαι πολύ ικανοποιημένος από τη μέχρι τώρα  - σύντομη - πορεία μας στις κατατακτήριες Ψυχολογίας Παντείου. Τέτοια εποχή όμως, όπου το καλοκαίρι πλησιάζει και ταυτόχρονα πλησιάζουν και οι εξετάσεις , αυτό που φαίνεται να κερδίζει έδαφος όσον αφορά τις κατατακτήριες Ψυχολογίας Παντείου, δεν είναι τα εξαντλητικά 4ωρα μαθήματα αλλά η ΣΟΒΑΡΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ για εκείνους που είναι αποφασισμένοι να πετύχουν και  θέλουν κάτι πρακτικό ώστε να προγραμματίσουν τη μελέτη τους μέχρι τις εξετάσεις του Δεκεμβρίου.

• Ποια συγγράμματα είναι τα κυριότερα?  
• Ποιες θεματικές ενότητες είναι συνήθως οι πιο «επικίνδυνες»?
• Πόση είναι η επικάλυψη μεταξύ των συγγραμμάτων?
• Με ποιο τρόπο πρέπει να γράφουμε στις εξετάσεις και πώς βαθμολογούν οι εξεταστές?
• Ποιο μάθημα είναι εκείνο στο οποίο μπορούμε να στοχεύσουμε στο 18+?

Όλα αυτά λοιπόν, θα απαντηθούν στο ΕΝΤΑΤΙΚΟ 2μηνο καθοδήγησης για τις κατατακτήριες Ψυχολογίας Παντείου το οποίο ξεκινά την Τρίτη 2 Ιουνίου (θα έχει ανακοινωθεί και η ύλη μέχρι τότε) μέχρι την Κυριακή 26 Ιουλίου και ώρες 18.00-20.00 κάθε Κυριακή και Τρίτη. 

Τα μαθήματα λοιπόν θα γίνονται  Τρίτη και Κυριακή απόγευμα 18.00-20.00, το 2μηνο Ιούνιος - Ιούλιος 

Πρόκειται για ένα ΑΠΟΛΥΤΩΣ συμπυκνωμένο πρόγραμμα, βάσει του οποίου, μπορεί ένας αποφασισμένος υποψήφιος να γλιτώσει ΑΠΕΙΡΟ χρόνο μαθημάτων (αλλά και σημαντικό χρηματικό ποσό), τον οποίο θα αφιερώσει στη μελέτη του. Για να το πούμε πιο λαικά…παίρνεις το πακέτο (διδασκαλία + πλουσιότατες έντυπες σημειώσεις)  και κάνεις το κουμάντο σου για τις εξετάσεις του Δεκέμβρη.

Τα μαθήματα αυτά είναι υπερπολύτιμα. 

Αυτό το πρόγραμμα απευθύνεται ΜΟΝΟ σε αποφασισμένα άτομα για αυτό λοιπόν, θα πρέπει να υπάρξει σοβαρή επικοινωνία μεταξύ μας, ώστε να ενταχθεί κάποιος στο τμήμα. Προτιμώ να έχω ένα τμήμα με 3 αποφασισμένους, παρά ένα τμήμα με περισσότερα άτομα, όπου θα υπάρχουν και "τουρίστες". 

Τα μαθηματα για τις κατακτήριες ψυχολογίας, και πόσο μάλλον αυτά της καθοδήγησης για Πάντειο όπου η ύλη είναι μεγάλη και "άναρχη", πρέπει να διέπονται απο μια σοβαρότητα και ΕΝΕΡΓΟ συμμετοχή όλων. Διδασκόντων αλλά και διδασκόμενων. Επειδή λοιπόν το κόστος θα είναι πραγματικά προσιτό, δεν θα ήθελα σε καμία περίπτωση να έχουμε ανθρώπους που απλά...θέλουν να πειραματιστούν δίνοντας το σχετικα χαμηλό ποσό.

 Σε αυτό το τμήμα θα ήμαστε 2? 3? 4? Αλλά όσοι ήμαστε, θα πρέπει να γίνουμε μια γροθιά αυτό το 2 μηνο. 

Σας περιμένουμε είτε μέσω zoom είτε δια ζώσης, στον υπέροχο χώρο μας στη Νεα Ιωνία, σχεδόν δίπλα στον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο αλλά και με άνετο παρακάρισμα.  

Δεν θα τα βάψουμε και μαύρα...

 

Παλιοί και νέοι υποψήφιοι. Τα συν και πλην

 Όταν έδινα πανελλαδικές με το σύστημα των δεσμών, είχα να ανταγωνιστώ εκείνους που είχαν ήδη δώσει ήδη τουλάχιστον 1 φορά εξετάσεις και μάλιστα είχαν «κρατήσει» και μαθήματα με καλές βαθμολογίες , τις οποίες μετέφεραν στις εξετάσεις της επόμενης τους χρονιάς. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να έχουν, θεωρητικά τουλάχιστον, πλεονέκτημα σε σχέση με εμένα και όσους έδιναν πρώτη φορά. Αν έκλαιγα τη μοίρα μου και δεν πήγαινα με σκληρή μελέτη και αποφασιστικότητα στις εξετάσεις, δεν θα περνούσα στην ψυχολογία Παντείου το μακρινό 1998.

Όταν παρουσιάστηκα στο στρατό, υπήρχαν οι παλιοί που είχαν προσαρμοστεί αρκετό καιρό στις δυσκολίες της θητείας, σε αντίθεση με εμάς τους «ψάρακες» που ήμασταν νέοι και δεν ξέραμε τα …κατατόπια. Μαζέψαμε αρκετές γόπες, κάναμε αρκετές νυχτερινές σκοπιές παραπάνω, κοιμηθήκαμε σε χειρότερα κρεβάτια από τους παλιούς, καθαρίσαμε περισσότερες πατάτες και περιττώματα ποντικών, φάγαμε ληγμένα κεφτεδάκια 10ετίας κτλ κτλ, αλλά προσαρμοστήκαμε κι εμείς.  

Ετσι είναι και στις κατατακτήριες εξετάσεις ψυχολογίας, τόσο για ΕΚΠΑ όσο και για Πάντειο. Υπάρχουν οι παλιοί και οι νέοι. Κάθε κατηγορία, έχει τα + και τα - ….

Πάμε να  δούμε λοιπόν….

 Παλιοί (+)

• Έχουν ήδη μια τουλάχιστον εμπειρία κατατακτήριων  εξετάσεων σε ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΑΙΘΟΥΣΑ και αυτό αποτελεί ένα δυνατό πλεονέκτημα. Έχουν φάει δηλαδή την «κρυάδα» έστω μια φορά. Προκειμένου να αντισταθμιστεί αυτό το πλεονέκτημα από τους νέους υποψήφιους, απαιτούνται ΠΟΛΛΕΣ προσομοιώσεις σε εξεταστικό πλαίσιο, δηλαδή σε φροντιστήριο που θα ανοίξει τις πόρτες του ειδικά για αυτό το σκοπό. Δηλαδή να μην κάθονται ο εξεταζόμενος αλλά και ο εξεταστής (εννοώ τον καθηγητή του φροντιστηρίου)  στην άνεση του σπιτιού τους.

• Για τα μαθήματα που έχουν παραμείνει ίδια, υπάρχει – θεωρητικά τουλάχιστον  -   το πλεονέκτημα ότι έχουν «περάσει» αρκετές φορές την ύλη, με αποτέλεσμα να υπάρχει εξοικονόμηση χρόνου στις ώρες μελέτης. Προκειμένου να αντισταθμιστεί αυτό το πλεονέκτημα από τους νέους υποψήφιους, θα πρέπει να προσπαθήσουν ακόμα περισσότερο, δηλαδή να βγάλουν αρκετές φορές την ύλη και ένα καλό φροντιστήριο να μπορεί να τους βοηθήσει ώστε να γίνει σωστά η ταξινόμηση της ύλης. Για αυτό το λόγο λοιπόν, είναι σημαντικό, πέραν των καθιερωμένων μαθημάτων,  να διοργανώνονται, ανα τακτά χρονικά διαστήματα,  ΕΙΔΙΚΕΣ συναντήσεις στο χώρο του φροντιστηρίου, προκειμένου να λαμβάνουν χώρα εκπαιδευτικά  workshops από τις εκάστοτε ομάδες εργασίας, δηλαδή τους μαθητές και τον καθηγητή.

Παλιοί (-)

Ορισμένες φορές υπάρχει μια κόπωση , σωματική και ψυχολογική, ιδίως μάλιστα όταν πρόκειται για ένα «παλιό» μάθημα, το οποίο πλέον το έχεις βαρεθεί. Κλασσικό παράδειγμα αποτελεί η Ιστορία της Ψυχολογίας αλλά και η Εισαγωγή στην Ψυχολογία (σε μικρότερο βαθμό). Στον αντίποδα, οι νέοι υποψήφιοι, είναι πιο ξεκούραστοι. Με περισσότερες δυνάμεις. Βλέπουν για πρώτη φορά την ύλη και είναι δύσκολο να βαρεθούν. Να έχουν άγχος λόγω της καινούργιας ύλης ναι….

Να βαρεθούν όμως, λιγάκι δύσκολο…

 Επίσης οι παλιοί, ενώ έχουν κέρδος ψυχολογικό λόγω της εξοικείωσης με τη διαδικασία των κατατακτήριων εξετάσεων (αίθουσα, εξεταστές κτλ), συχνά έχουν άγχος επειδή ακριβώς δίνουν για 2^η φορά και θεωρούν ότι είναι «μονόδρομος» η επιτυχία. Και παρά το γεγονός ότι μάλλον έχουν έστω λίγο περισσότερες πιθανότητες σε σχέση με τους καινούργιους, συχνά, αυτό το πλεονέκτημα χάνεται λόγω αυτού του άγχους.

Έρχονται λοιπόν τα 2  ερωτήματα που αφορούν τα προβλήματα των παλαιών:

1^ο: Πώς αντιμετωπίζεται η βαρεμάρα για ένα μάθημα που ήδη έχω διαβάσει πέρυσι και πρέπει να μελετήσω ξανά?

Απάντηση: Πρέπει να έχω ισχυρό κίνητρο για να περάσω στην ψυχολογία. Όταν έχω ισχυρό κίνητρο, τίποτα δεν με σταματά. Κλασσικό παράδειγμα οι μαθήτριες μου πρόπερσι και πέρυσι αντίστοιχα, η Μαρία Τερέζα Ιωάννου και η Αγγελική Θεοδωράκη που πέρασαν πρώτες, έχοντας πραγματικά τεράστιο κίνητρο και δεν τους εμπόδισε το γεγονός ότι έπρεπε να διαβάσουν Ιστορία και Εισαγωγή για ακόμα μία φορά.  Επίσης, καλό είναι να αναφέρουμε ότι η αναζήτηση υποστήριξης σε αυτό τον αγώνα, δηλαδή να βρεις άλλους που θα ήθελες να μοιραστείς αυτή τη δύσκολη πορεία, είναι κάτι σημαντικό. (για αυτό το λόγο στη Νεα Ιωνία  έχω και ειδική μέριμνα για τους προχωρημένους, δηλαδή για εκείνους που έχουν ήδη δώσει ήδη μία φορά)

2^ο: Πώς αντιμετωπίζεται το άγχος εξετάσεων, και ειδικά μάλιστα όταν έχεις δώσει ήδη μια φορά και θεωρείς μονόδρομο την επιτυχία?

Εδώ το ζήτημα είναι κάπως πολυπαραγοντικό και εξαρτάται συχνά, από στοιχεία που ξεφεύγουν από το στενό πλαίσιο των κατατακτήριων εξετάσεων. Η κλασσική απάντηση όμως που μπορώ να δώσω σε αυτό το ερώτημα είναι ότι πλέον, η ενασχόληση με την ψυχολογία δεν έχει κλειστούς δρόμους. Ακόμα κι αν δεν περάσεις στη σχολή, μπορείς να κάνεις προσωπική ψυχοθεραπεία, να συνεχίζεις τα επιμορφωτικά σεμινάρια και τις ειδικεύσεις και παράλληλα να δίνεις μέχρι να περάσεις.

Για  να μην σας κουράζω….

Είτε είσαι άτομο που δίνει πρώτη φορά, είτε δεύτερη ή και τρίτη, το βασικό είναι να ΑΓΑΠΑΣ τον κόσμο της Ψυχολογίας ώστε να έχεις ισχυρό ΚΙΝΗΤΡΟ. Αν δίνεις πρώτη φορά, δεν θα τα βάψεις μαύρα επειδή κάποιοι δίνουν 2^η και τα έχουν διαβάσει περισσότερες φορές από εσένα. Αν δίνεις 2^η, δεν θα σε καταβάλλει το άγχος της αποτυχίας, επειδή δεν «επιτρέπεις» στον εαυτό σου να μην περάσεις με τη 2^η προσπάθεια.

Και να θυμάστε: Η σύνδεση με τον καθηγητή αλλά και με τους υπόλοιπους μαθητές του τμήματος, είναι κάτι που δίνει μεγάλη δύναμη. Για αυτό το λόγο ΕΠΙΒΑΛΛΕΤΑΙ να διοργανώνονται ορισμένες συναντήσεις και workshops από κοντά,  ώστε να δημιουργείται ένα τμήμα με συνοχή, κίνητρο  και ψυχική δύναμη.

ΥΓ:  Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, φαίνεται ότι η ύλη για ΕΚΠΑ μπορεί να βγει ακόμα και αρχές Μαϊου. Υπομονή λοιπόν από όλους μας...

Θεωρώ οτι το πιο πιθανό είναι να παραμείνει η Γνωστική και να αποχωρήσει η Ιστορία. Για την Εισαγωγή (και όχι μόνο) , εξαρτάται απο διάφορους παράγοντες που έχουν να κάνουν με το νέο ΦΕΚ του υπουργείου (αρχές Απρίλη εκδόθηκε)  για τις κατατακτήριες. 

Διδυμότειχο - ανακοινώθηκε η ύλη

 Αγαπητές φίλες και φίλοι. Ανακοινώθηκε η ύλη για τις κατατακτήριες Ψυχολογίας Διδυμοτείχου. Παραμένει σταθερή για 3η χρονιά, δηλαδή δεν έχει αλλάξει καθόλου απο τότε που ξεκίνησε η διαδικασία πριν 2 χρόνια. 

Όπως είναι ίσως  γνωστό στους περισσότερους, ήμαστε εκείνοι που ασχολήθηκαν απο την πρώτη στιγμή με το Διδυμότειχο και η εμπειρία μας είναι ήδη σημαντική. Μπορείτε να δείτε τις επιτυχίες μας στο παρόν μπλογκ. 

Συνεχίζουμε δυναμικά λοιπόν , προκειμένου οι μαθητές μας να διεκδικήσουν μια απο τις 42 διαθέσιμες θέσεις των κατατακτηρίων ψυχολογίας στο Διδυμότειχο! Μπορείτε να καλείτε στο τηλέφωνο ή στο mail που αναγράφεται στο μπλογκ και να σας ενημερώσουμε  αναλυτικά για τη φιλοσοφία των συγκεκριμένων εξετάσεων καθώς και να συζητήσουμε για την προοπτική υποστήριξης, είτε εξατομικευμένης, είτε σε γκρουπ!

https://psy.duth.gr/%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BA%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B9%CE%B5%CF%82-%CE%B5%CE%BE%CE%B5%CF%84%CE%AC%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82/

Σε στάση αναμονής! Δεν χρειάζεται ρίσκο...

Αγαπητές φίλες και φίλοι. Μέσα σε ένα κλίμα στεναχώριας για όλα αυτά που γίνονται σε γεωπολιτικό επίπεδο, η ενασχόληση με την ψυχολογία, με οποιοδήποτε τρόπο, αποτελεί καταφύγιο παρηγοριάς. Τις τελευταίες ημέρες διαβάζω και σκέφτομαι τον μεγάλο δάσκαλο Freud και λέω «πόσο δίκιο είχες ρε δάσκαλε όταν εξέφραζες μια απαισιόδοξη οπτική τον άνθρωπο».

Πάμε τώρα στα δικά μας, στις κατατακτήριες ψυχολογίας ΕΚΠΑ. Τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν σχετικά νωρίς, αλλά η ανακοίνωση της ύλης αργεί ακόμα. Το ερώτημα είναι αν τα μαθήματα των εξετάσεων θα ανακοινωθούν πριν ή μετά το Πάσχα. Η λογική λέει ότι θα ανακοινωθούν μετά, δηλαδή στο διάστημα μεταξύ 20/4 και Πρωτομαγιάς. 

Ο κόσμος που σκέφτεται να δώσει εξετάσεις το Δεκέμβρη για την ψυχολογία ΕΚΠΑ περιμένει την ανακοίνωση της ύλης για να αποφασίσει αν θα δώσει εξετάσεις και κατά πόσο θα ζητήσει φροντιστηριακή βοήθεια. Αυτοί που έχουν ήδη δώσει τουλάχιστον μια φορά, εύχονται να παραμείνει ίδια η ύλη σε μεγάλο βαθμό και όσοι σκέφτονται να δώσουν για πρώτη φορά, εύχονται να αλλάξουν τα μαθήματα, είτε σε μικρό είτε σε μεγάλο βαθμό ώστε να μην έχουν ισχυρό ανταγωνισμό από τους παλαιότερους.

Με τούτα και με τα άλλα, δηλαδή με τις εκπλήξεις που επιφυλάσσει το ΕΚΠΑ όσον αφορά την ύλη, ειδικά μετά την περσινή αλλαγή μαθημάτων…ΕΝΑ είναι το σίγουρο. Από εδώ και πέρα, δεν μπορούμε να ήμαστε σίγουροι και να ξεκινήσουμε νωρίτερα με κάποιο «σίγουρο – καινούργιο» μάθημα μέχρι την ανακοίνωση της ύλης. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, η σεζόν προετοιμασίας να μικραίνει ξανά, όπως στο παρελθόν. Δεν μπορεί κάποιος να ξεκινήσει δυνατά με την ύλη, από το Φλεβάρη ή το Μάρτη. Ούτε καν από τον Απρίλη!  Πρέπει να περιμένουμε την ανακοίνωση των μαθημάτων. Εντάξει..η λογική λέει οτι μάλλον θα παραμείνει η Γνωστική (και βλέπουμε για τα υπόλοιπα). Αλλά αν ξεκινήσει κάποιος την προτεοιμασία με τη Γνωστική και τελικά αυτή αλλάξει, τότε το ψυχολογικό κόστος θα είναι πραγματικά μεγάλο. Δεν χρειάζεται να παίζουμε με την τύχη μας. 

Περιμένω λοιπόν κι εγώ, αν και το πρώτο γκρουπ μας, ήδη δουλεύει πυρετωδώς πάνω στον τρόπο γραφής. 

Τα υποψήφια, νέα μαθήματα , θα λέγαμε ότι είναι τα εξής:

Αναπτυξιακή Ψυχολογία , (απουσιάζει εδώ και 8 χρόνια)

Κοινωνική Ψυχολογία, (7 χρόνια)

Συμβουλευτική και Βιολογική Ψυχολογία (από την εποχή κόβιντ)

Για να δούμε λοιπόν αν θα μπει κάποιο από όλα αυτά τα μαθήματα.

Τα πράγματα είναι δύσκολα στις κατατακτήριες. Δύσκολα αλλά και όμορφα συνάμα. Απαιτείται πολύ διάβασμα. Σκληρό διάβασμα, ώστε να εξασφαλιστεί η βάση του 10. Οι γνώσεις και η εμπειρία που αποκομίζει ο υποψήφιος, πραγματικά πολύτιμη. Αν θέλεις να γίνεις ψυχολόγος -ψυχοθεραπευτής, νομίζω ότι οφείλεις στον εαυτό σου να δοκιμάσεις έστω 1 ή 2  φορές το δρόμο των κατατακτηρίων.  Να δοκιμαστείς απέναντι σε δύσκολες έννοιες. Σε γρίφους που πρέπει να λύσεις. Σε δύσκολη ορολογία. Στα ξενύχτια και στις στιγμές που θα ξεκλέψεις μέσα στην ημέρα, ώστε να μελετήσεις ας πούμε,  για τις διαφορές Freud – Rogers – Υπαρξιστών.

Κανείς δεν θα σας τα πει όλα αυτά. Συνήθως τα παρουσιάζουν ωραιοποιημένα (με «fake» επιτυχόντες χωρίς αριθμούς πρωτοκόλου + κατάταξη), αισιόδοξα και σχετικά εύκολα. Όχι! Είναι δύσκολα. Απαιτητικά τόσο σε κατανόηση όσο και σε αποστήθιση ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ. Αλλά είναι η σπουδαία  παρέα μας για 6-7 μήνες.

Αυτό που έχω να προσφέρω στους ανθρώπους που θα με εμπιστευτούν, είναι μια ΑΜΕΣΗ εκκίνηση διδασκαλίας της ύλης, μόλις αυτή ανακοινωθεί, ώστε να κερδίσουν πολύτιμο χρόνο. Όλα αυτά τα χρόνια, έχω διδάξει όλα τα μαθήματα:

Γνωστική Ψυχολογία , Αναπτυξιακή Ψυχολογία, Συμβουλευτική Ψυχολογία, Βιολογική Ψυχολογία, Κοινωνική Ψυχολογία, Ιστορία της Ψυχολογίας, Εισαγωγή στην Ψυχολογία , Θεωρίες Προσωπικότητας.

Κλείνοντας, υπενθυμίζω αυτό που λέω εδώ και χρόνια: Οι κατατακτήριες Ψυχολογίας ΕΚΠΑ, είναι μια 2ετής επένδυση. Δίνεις φέτος και κάνεις το καλύτερο που μπορείς, αλλά αν δεν περάσεις, οι πιθανότητες για τη 2^η χρονιά είναι οπωσδήποτε αυξημένες, ειδικά πλέον που θα αρχίσει να ισχύει ο αριθμός των 25 εισακτέων, ο οποίος φέτος, δεν ίσχυσε στο ΕΚΠΑ εξαιτίας ενός  - επιεικώς – επιπόλαιου χειρισμού από την πλευρά του υπουργείου.

Εν κατακλείδι, αν κάποιος περάσει, το κέρδος είναι πολύ μεγάλο, αν σκεφτούμε ότι η αποφοίτηση είναι εύκολη και παράλληλα εξασφαλίζεις άδεια ασκήσεως επαγγέλματος από το καλύτερο πανεπιστήμιο ψυχολογίας της χώρας.

Ας περιμένουμε λοιπόν όλοι την ανακοίνωση της ύλης και τα λέμε με το επόμενο τμήμα τη Δευτέρα 27 Απριλίου και ώρες 18.00-21.30. Μας περιμένει σκληρή δουλειά με πολλά μαθήματα (και ορισμένα εμβόλιμα) και διαγωνίσματα. 

ΥΓ: Ακούω/διαβάζω πολλούς φίλους να λένε "αν έχουμε μόνο 3 βιβλία για τις κατατακτήριες ΕΚΠΑ, μπορώ και χωρίς καμία φροντιστηριακή στήριξη"

Υπάρχει μια δόση αλήθειας σε αυτό. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε οτι τα παιδιά που καταφέρνουν και περνάνε στο ΕΚΠΑ μόνοι τους, συνήθως πληρούν κάποιες προυποθέσεις (αν όχι όλες...τουλάχιστον τις περισσότερες απο αυτές):

• έχουν αρκετό εώς πολύ  χρόνο που μπορούν να αφιερώσουν για μελέτη
• δίνουν 2η ή 3η φορά και έχουν περάσει ΗΔΗ αρκετές φορές την ύλη (όταν αυτή δεν αλλάζει)
• έχουν εμπειρία και υπόβαθρο όσον αφορά εξετάσεις ακαδημαικού τύπου και είναι εξοικειωμένοι με το γράψιμο υπο αντίξοες, πιεστικές  συνθήκες
• έχουν  ψυχραιμία την ώρα της εξέτασης και μάλλον η ψυχραιμία είναι ενα χαρακτηριστικό της ιδιοσυγκρασίας τους

Αν κάποιος πληρεί αυτές τις προυποθέσεις, κατά πάσα πιθανότητα δεν χρειάζεται να τον βοηθήσουμε. Αν όμως δεν τις πληρεί, ίσως να άξιζε τον κόπο να αυξήσει τις πιθανότητες του για να εισαχθεί στην Ψυχολογία ΕΚΠΑ...

 

 

Νέο τμήμα για Ψυχολογία Παντείου.

 Αγαπητές αναγνώστριες και αγαπητοί φίλοι. 

Την Κυριακή 19 Απριλίου και ώρες 13.30-17.30 ξεκινάμε νέο τμήμα  (2ο για φέτος) για κατατακτήριες Ψυχολογίας Παντείου. 

Το ταξίδι μας θα διαρκέσει μέχρι την τελευταία εβδομάδα του Νοέμβρη και εκτός των προκαθορισμένων ωρών της Κυριακής όπου θα διδάσκεται ύλη, θα περιλαμβάνει επίσης, ΕΙΔΙΚΗ ενότητα (με υπεύθυνο τον γράφοντα αυτό το άρθρο) η οποία θα αφορά τα εξής ζητήματα:

• Πώς συντάσσω, δομώ και αναπτύσσω το γραπτό μου στις κατατακτήριες, για κάθε μάθημα ξεχωριστά? (Κοινωνική, Κλινική, Μεθοδολογία Έρευνας)
• Πώς διαχειρίζομαι το άγχος μου την ώρα της εξέτασης? (πχ με τεχνικές brainstorming στο πρόχειρο κτλ)
• Ποιές μεταγνωστικές στρατηγικές μπορούν να με βοηθήσουν με βάση το γνωστικό - μαθησιακό μου προφίλ? (συμπεριλαμβάνεται μια απλή αλλά χρηστική αξιολόγηση του μαθησιακού προφίλ για κάθε υποψήφιο με βάση τους άξονες του ερωτηματολογίου Felder και όχι μόνο)

ΕΝΝΟΕΙΤΑΙ οτι όλα αυτά συμπεριλαμβάνονται και στις ομάδες μου για τις κατατακτήριες Ψυχολογίας ΕΚΠΑ. 

Οσον αφορά το γκρουπ του ΕΚΠΑ που ήδη "τρέχει" (έχουμε κάνει μόνο ένα μάθημα) μπορείτε ακόμα να δηλώσετε συμμετοχή (τα ηχογραφώ τα πρώτα 3 μαθήματα). Το επόμενο γκρουπ ξεκινά τέλη  Απρίλη! (έχουμε καιρό ακόμα...)

Επίσης, υπενθυμίζω ότι τα μαθήματα γίνονται live από τη Νέα Ιωνία, και υπάρχει η δυνατότητα για να έρθετε από κοντά! Όποιος θέλει έρχεται από κοντά και όποιος θέλει, παραμένει στο σπίτι του μέσω zoom. Και φυσικά, να υπενθυμίσουμε οτι η Ψυχολογία Παντείου παίρνει 21 άτομα πλέον και αυτό αποτελεί οπωσδήποτε ένα πρόσθετο κίνητρο για να ασχοληθεί ένας υποψήφιος. 

Συνεχίζουμε με πείσμα!!

 

Αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι! Ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα των κατατακτηρίων ψυχολογίας ΕΚΠΑ για όσους έδωσαν εξετάσεις το Δεκέμβρη που μας πέρασε. Η ώρα είναι γύρω στις 20.30 και με βάση τους αριθμούς πρωτοκόλλου, έχω 3 δικά μου παιδιά που έχουν περάσει. Το Σίμο, τη Χριστίνα και την Έλενα. Μπορεί να βρεθεί και άλλο άτομο, του οποίου τον αριθμό πρωτοκόλλου δεν έχω, αλλά δεν θα καθίσω να περιμένω, ούτε να "σκαρφιστώ" επιτυχόντες - φαντάσματα (δηλαδή χωρίς συγκεκριμένη σύνδεση ονόματος με αριθμό πρωτοκόλλου και κατάταξη). Ξέρω οτι περιμένετε να γράψω άρθρο... 

Υπήρξε κάτι παράδοξο σε αυτές τις εξετάσεις. Κάτι που δεν έχει γίνει ποτέ και υποθέτω ότι πιθανότατα δεν θα ξαναγίνει. Για πρώτη φορά, στα τόσα χρόνια που ασχολούμαι επαγγελματικά με αυτές τις εξετάσεις, δεν συμπληρώθηκαν οι διαθέσιμες θέσεις για τους υποψήφιους. Παρά το γεγονός ότι οι διαθέσιμες θέσεις αυξήθηκαν σε 25 (από 20 που ήταν), οι υποψήφιοι που εισάγονται είναι 18.

Για να μην αδικήσω το ΕΚΠΑ, είμαι σίγουρος ότι το Πανεπιστήμιο έπεσε σε μια παγίδα που το ίδιο έστησε, χωρίς όμως να υπάρχει κακή πρόθεση. Δυστυχώς όμως, το αποτέλεσμα, μέσα από μια καραμπόλα συγκυριών,  ήταν να στερηθούν 7 ολόκληρες θέσεις σε άτομα που θα περνούσαν.  Υπενθυμίζω ότι το ΕΚΠΑ, ποτέ στα χρονικά δεν είχε πάρει λιγότερα άτομα από τις διαθέσιμες θέσεις. Τι έγινε λοιπόν και φτάσαμε σε αυτό το απρόβλεπτο αποτέλεσμα?

Λοιπόν:

Προφανώς τα γραπτά διορθώθηκαν ΠΡΙΝ την ανακοίνωση του υπουργείου για τη βάση του 10. Και στη διόρθωση, το ΕΚΠΑ ακολούθησε τη γνωστή συνταγή: βάζω πολύ χαμηλές βαθμολογίες ώστε να καταφέρουν να ξεχωρίσουν οι πρώτοι, δηλαδή αυτοί που θα καλύψουν τις θέσεις.

 Αυτό έγινε και φέτος. "Πετσόκοψαν" τους υποψηφίους, ειδικά στην Εισαγωγή στην Ψυχολογία, βάζοντας σχεδόν σε 300 άτομα, κάτω από τη βάση. Με τα περσινά δεδομένα, δεν θα υπήρχε πρόβλημα κάλυψης των θέσεων, γιατί οι υποψήφιοι θα επιλέγονταν με βάση το συνολικό βαθμό τους, ακόμα κι αν σε ένα μάθημα έγραφαν κάτω από τη βάση. Πέρυσι, ήταν η μοναδική χρονιά που πήραν άτομα ακόμα και με βαθμολογία 2, 3 , 4 κτλ σε κάποιο μάθημα, από τη στιγμή που είχαν γράψει πολύ καλά στα υπόλοιπα 2 μαθήματα. Φέτος λοιπόν, προφανώς έβαλαν πολύ χαμηλούς βαθμούς στην Εισαγωγή στην Ψυχολογία (κάτω από τη βάση) , ήρθε όμως η απόφαση του υπουργείου στα μέσα Φλεβάρη για τη βάση του 10 για όλα τα μαθήματα και εκεί ακριβώς το ΕΚΠΑ (και οι υποψήφιοι) βρέθηκαν παγιδευμένοι σε μια μη αναστρέψιμη κατάσταση. 

Έτσι λοιπόν, τα άτομα που κατάφεραν να συγκεντρώσουν τη βάση ΚΑΙ στα 3 μαθήματα, ήταν μόλις 18. Και φυσικά το ΕΚΠΑ δεν μπορούσε να αλλάξει/ανεβάσει τις βαθμολογίες ώστε να περάσουν 25 άτομα. Αυτό φυσικά κόστισε σε πολύ κόσμο, μεταξύ των οποίων και στα δικά μου παιδιά που είχα στα μαθήματα. Πιστεύω όμως ότι του χρόνου θα επιστρέψουν στις «εργοστασιακές» ρυθμίσεις και θα βάλουν λίγο πιο ανεβασμένες βαθμολογίες (όπως πάντοτε έκαναν) ώστε να περάσουν 25 και όχι λιγότεροι.

Οι φετινές εξετάσεις κρίθηκαν σε 2 στοιχεία: Στην αποστήθιση όσον αφορά την Εισαγωγή στην Ψυχολογία και στον τρόπο γραφής όσον αφορά την Ιστορία της Ψυχολογίας. Ειδικά όποιος είχε μελετήσει τις λεπτομέρειες από τις Τομογραφίες, είχε  μεγάλες πιθανότητες να περάσει. Για αυτό έχει μαλλιάσει η γλώσσα μου για να φτιάχνουμε λίστες με sos και αντι-sos ώστε να προσπαθούμε να προβλέψουμε το απίθανο. Το αδιανόητο. Φτιάξαμε λίστα στην Εισαγωγή (οι τομογραφίες ήταν μέσα σε αυτή τη λίστα), φτιάξαμε τη λεγόμενη Historypedia στην Ιστορία και παράλληλα φτιάξαμε λίστα με A.B.C για τα «επικίνδυνα» ονόματα που υπάρχουν στα 2 βιβλία. Για παράδειγμα, ξέραμε ότι ο Maslow ήταν πιο επικίνδυνος από τον Rogers.

Το ίδιο κάναμε και στη Γνωστική με διαβάθμιση της βαρύτητας των ζητημάτων. Οι μαθητές μου πήγαν καλά σε Ιστορία και Γνωστική.

Μεγάλη βαρύτητα διαδραμάτισε ο τρόπος γραφής στην Ιστορία. Το 14 του Σίμου (12^ος) και της Χριστίνας (13^η) το αποδεικνύει.

Στην Εισαγωγή όμως, παρά το γεγονός ότι ήμουν σίγουρος (και το τόνιζα)  πως θα είναι το μάθημα – φωτιά, θεωρώ ότι αρκετά παιδιά που θεωρούσα πολύ δυνατά για να περάσουν, πιθανώς να υποτίμησαν το συγκεκριμένο ζήτημα. Ναι, το είχαμε πει στις παραδόσεις μας. Το είχαμε πει στα επαναληπτικά. Ήταν στις σημειώσεις που είχα δώσει.

Αλλά…ίσως… η χαλαρότητα που προήλθε από την πεποίθηση «οκ…και να γράψω κάτω από τη βάση σε ένα μάθημα, δεν πειράζει», έκανε τη ζημιά….

Τα 18 ζευγάρια ματιών που είχαν μελετήσει με μεγάλη λεπτομέρεια το κομμάτι με τις τομογραφίες στο κεφάλαιο 3, ήταν και εκείνα που πέρασαν στη σχολή.

Και τώρα το ερώτημα είναι «πώς θα κινηθούν τα πράγματα του χρόνου»? Ρισκάρω να κάνω μια πρόβλεψη. Ίσως να πέσω και έξω αλλά όσες και όσοι με διαβάζετε, γνωρίζετε ότι δεν κρύβομαι ποτέ. Έχω την αίσθηση ότι τουλάχιστον ένα από τα δύο «παλαιά» μαθήματα, δηλαδή Εισαγωγή και Ιστορία, θα παραμείνει στις εξετάσεις. Βασικά…είμαι σχεδόν σίγουρος αλλά θα δούμε τι θα γίνει με τη νομοθεσία, γιατί υπάρχει περίπτωση να γίνει υποχρεωτική για τις κατατακτήριες, η παρουσία μαθημάτων που διδάσκονται στα εξάμηνα. Υπενθυμίζω ότι η Εισαγωγή και η Ιστορία δεν διδάσκονται.

Ποιες θα είναι όμως  οι αλλαγές στα μαθήματά μας στη Νέα Ιωνία, τώρα που επανήλθαμε στη βάση του 10? Επιστρέφουμε λοιπόν κι εμείς, με ΑΚΟΜΑ μεγαλύτερη ένταση στην αναζήτηση των anti-sos ζητημάτων, όπως ξέρω να κάνω πολύ καλά τόσα χρόνια. Πέρυσι είχα πρώτη επιτυχούσα την Αγγελική, 4^ο τον Μιχάλη και 5^η την Κατερίνα. Πρόπερσι είχα πρώτη την Μαρία Τερέζα. Είχαν/με κινηθεί πολύ πονηρά.

Τι χρειάζεται για την πρωτιά (και όχι μόνο)? Χρειάζεται να τα πας καλά στα εντελώς απροσδόκητα ζητήματα που θα πέσουν. Επομένως, για του χρόνου, ανεξαρτήτως μαθημάτων στην ύλη μας, οι άξονες στους οποίους θα κινηθούμε είναι δύο:

1.       Η εξειδικευμένη  διορθώτρια που έχω την τιμή να έχω ως συνεργάτη μου, θα συνεχίσει το εξαιρετικό έργο που έκανε πέρυσι. Σε αυτήν οφείλονται τα 14 αρια του Σίμου και της Χριστίνας στην Ιστορία. Σε αυτήν οφείλεται το 17 της Πηνελόπης (κι ας μην πέρασε) στη Γνωστική. Θα συνεχίσουμε λοιπόν με ένταση, τα διαγωνίσματα και τις προσομοιώσεις.  

2.       Παρά το γεγονός ότι ασχολούμαι κάθε χρόνο με τα κουλά θέματα που θα μπορούσαν να πέσουν, φέτος θα δημιουργήσω ΕΙΔΙΚΗ ενότητα μαθημάτων , αποκλειστικά αφιερωμένη σε αυτό τον σκοπό. Στην αναζήτηση τέτοιων θεμάτων ΚΑΙ στα 3 μαθήματα. Κάθε χρόνο γίνεται αυτό, αλλά τώρα που η βάση του 10 ήρθε ξανά, θα πρέπει να γίνει με μεγαλύτερη ένταση, ειδικά από τη στιγμή που οι απαιτήσεις για τις εξετάσεις του 26 θα παραμείνουν πολύ υψηλες.

Το ίδιο θα γίνει και για το Πάντειο , δηλαδή με ακόμα μεγαλύτερη ένταση θα ασχοληθούμε με απροσδόκητα ζητήματα αλλά και με τον τρόπο γραφής.

Σε μια πάρα πολύ δύσκολη χρονιά, θέλω να δώσω λοιπόν τα θερμά μου συγχαρητήρια στα 3 παιδιά που (τουλάχιστον μέχρι τώρα που μιλάμε ,  21.00 το βράδυ Παρασκευής) πέρασαν στους 18!

Σίμος Σιταρας 12^ος (137210)

Χριστίνα Δημοπούλου 13^η ( 135638)

Έλενα Φερεντίνου 17^η (138905)

Κλείνει λοιπόν μια χρονιά με θετικό πρόσημο, παρά τις αναποδιές που είχαμε στο ΕΚΠΑ

3 παιδιά στο ΕΚΠΑ

3 στο  Πάντειο (στο οποίο σιγά σιγά καθιερωνόμαστε)

2 στο Διδυμότειχο

 

Θα δώσουμε τον καλύτερο μας εαυτό, ώστε του χρόνου, να επιστρέψουμε στα γνωστά νούμερα επιτυχίας στο ΕΚΠΑ και παράλληλα, στο Πάντειο να πάμε ακόμα πιο ψηλά. Με πάθος , χαρά, τιμιότητα και αποφασιστικότητα

Αντί υστερόγραφων....

•  Ελενάρα σου βγάζω το καπέλο!

•  Να εμπιστεύεστε μόνο όσους μιλάνε με στοιχεία για τις επιτυχίες τους και …ΚΥΡΙΩΣ, όσους συνεχίζουν να μιλάνε καθαρά και τίμια, ακόμα και στις δύσκολες χρονιές τους.

•  Η βάση του 10 είναι κατάρα αλλά και ΕΥΧΗ. Ο έξυπνος υποψήφιος και ο καθηγητής/τρια του, προσπαθούν να εξασφαλίσουν  - στο μέτρο του δυνατού – την πιθανότητα να πάρουν τη βάση ΚΑΙ στα 3 μαθήματα, δίνοντας έμφαση στα anti-sos και μετά να δούν το κάτι καλύτερο που μπορούν να πετύχουν. Πρόπερσι (και όχι μόνο), με τη βάση του 10, είχα 9 επιτυχίες γιατί κινηθήκαμε σε αυτή τη λογική.

•  Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις στις κατατακτήριες ψυχολογίας ΕΚΠΑ. Απαιτείται σκληρή δουλειά, πείσμα, αφοσίωση αλλά  και αγάπη για τη διαδικασία. ΕΝΝΟΕΙΤΑΙ ότι υπάρχει και το στοιχείο της αποστήθισης, η οποία όμως είναι καλύτερη όταν συνοδεύεται με κατανόηση.

•  Η διδασκαλία πρέπει να βασιζεται σε διδακτικά μοντέλα και θεωρίες μάθησης και πρέπει να γίνεται απο εξειδικευμένους καθηγητές με κατάρτιση πάνω στη διδακτική. Συμπεριφορισμός, Vygotski, Bruner (ανακαλυπτική μάθηση), Piaget, Bandura, Θεωρία Επεξεργασίας πληροφοριών. Όλες αυτές, είναι θεωρίες μάθησης που είναι ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ να αξιολογήσει και χρησιμοποιήσει κατά το δοκούν ένας καθηγητής/τρια και όχι να παίρνει ένα βιβλίο και να το διαβάζει έτσι απλά, ή να ισχυρίζεται οτι έχει το μαγικό ραβδί της κατανόησης. Η κατανόηση έρχεται μέσα από την αξιοποίηση των διδακτικών μοντέλων. Και η αποστήθιση (όπου αυτή απαιτείται) , περνά μέσα από την κατανόηση. Όλα λοιπόν είναι αλυσίδα, της οποίας ο αρχικός κρίκος είναι η αξιοποίηση των διδακτικών μοντέλων και η κατάρτιση των καθηγητών σε αυτά.

•  Η δια ζώσης επικοινωνία  - μαθήματα, δίνουν ακόμα μεγαλύτερη ώθηση στους υποψήφιους. Δεν λέω να έρχεστε συνέχεια, αλλά το να έρθει ο υποψήφιος στο φροντιστήριο, ΕΣΤΩ ΜΕΡΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣ,  αποτελεί εφαλτήριο επιτυχίας. Ο Σίμος και η Χριστίνα ήταν συνέχεια εκεί!! Με βροχές, με κρύο, με καύσωνα. Καθημερινές, αργίες….τα πάντα. 

•  Σας περιμένω με μεγάλη χαρά για να δώσουμε τη μάχη μας και για φέτος, είτε δίνετε εξετάσεις για πρώτη φορά, είτε για δεύτερη!! Και μην ξεχνάμε το βασικότερο στοιχείο: Οι κατατακτήριες εξετάσεις είναι μόνο η αρχή στον κόσμο της ψυχολογίας. Όποιος θέλει να ασχοληθεί σοβαρά με την ψυχολογία, ΟΦΕΙΛΕΙ στον εαυτό του να δοκιμάσει  τις κατατακτήριες. Αυτή η διαδικασία προσφέρει πολλές γνώσεις, οι οποίες αποτελούν το πρώτο και σημαντικό υπόστρωμα  τους υποψηφίους που θα γίνουν επαγγελματίες. Μην τα βλέπετε άσπρο - μαύρο. Ακόμα κι αν δεν περάσεις, έχεις ήδη ξεκινήσει ένα υπέροχο ταξίδι προς την υλοποίηση του ονείρου σου. 
• Και φυσικά, κορυφαία προτεραιότητα αποτελούν για εμένα και οι άνθρωποι που είχα φέτος και με  εμπιστευτηκαν για την προετοιμασία τους. Δεν θα τους αφήσω. Δεν θα τους πουλήσω. Μαζί θα πορευτούμε για να πετύχουμε καλύτερα αποτελέσματα το Δεκέμβρη που μας έρχεται. 

 

 

Εύλογα ερωτήματα.....

 

Ποιο μάθημα θα παραμείνει στις κατατακτήριες ψυχολογίας ΕΚΠΑ? Η Γνωστική Ψυχολογία που είναι μόνο 1 έτος, άρα θεωρείται… «καινούργιο»? Η Εισαγωγή στην Ψυχολογία που αναφέρεται σε  όλα τα ζητήματα αλλά έχει «παλιώσει» και έχει εξεταστεί πολλάκις? Η Ιστορία της Ψυχολογίας η οποία αν και παλιό μάθημα, αποτελεί ένα μάθημα που  βάζει σε… μπελάδες τους υποψήφιους αλλά όχι τους εξεταστές? Η απάντηση είναι πραγματικά δύσκολο να δοθεί. Μπορεί να μην αλλάξει κανένα. Μπορεί όμως να αλλάξει η Γνωστική και να παραμείνουν τα άλλα δύο! Η και το αντίστροφο. Εγώ πάντως δεν πρόκειται να κάνω πειράματα και να ρισκάρω το όνομα που έχω χτίσει τόσα χρόνια. Μέχρι να επικαιροποιηθεί η ύλη, δεν τολμώ να διδάξω (πλέον) κανένα από τα 3 μαθήματα.

Τι μπορεί λοιπόν να κάνει ένας υποψήφιος που θέλει να δώσει κατατακτήριες Ψυχολογίας στο ΕΚΠΑ? Δύο είναι οι επιλογές:

1.       Να περιμένει να ανακοινωθεί η ύλη, στα τέλη Απρίλη. Το θετικό είναι ότι δεν θα έχει σπαταλήσει χρόνο σε μαθήματα που ίσως δεν εξεταστούν. Το αρνητικό είναι ότι θα μπει κατευθείαν στα βαθιά και ίσως ο χρόνος μέχρι τις εξετάσεις, να μην φανεί αρκετός ώστε να μπει στο κλίμα των εξετάσεων.

2.       Να μπει σταδιακά στο κλίμα των εξετάσεων, κάνοντας ΟΛΑ τα υπόλοιπα, εκτός από το να διδαχθεί/μελετήσει ύλη. Να ασχοληθεί με ζητήματα μεταγνώσης (πώς μαθαίνω -διαβάζω – κρατώ σημειώσεις) και να εμπλακεί  ενεργά, με τον τρόπο γραφής απαντήσεων ώστε να κερδίσει τον απαιτούμενο χρόνο προσαρμογής αναφορικά με τη δοκιμασία των εξετάσεων.

Όσον αφορά τώρα το ερώτημα για τη βάση του 10, θα ήθελα να πω 1-2 πράγματα που ελπίζω να ξεκαθαρίσουν το τοπίο. Η βάση του 10 ΠΑΝΤΟΤΕ υπήρχε στις κατατακτήριες. Το κεντρικό ερώτημα δεν είναι το τι θα γίνει με τη βάση του 10, αλλά ΤΙ ΘΕΛΕΙ να κάνει κάθε σχολή με τις κατατακτήριες εξετάσεις στο τμήμα της. Το ΕΚΠΑ, παρά τα στραβά και τα κουλά του, δεν άφησε ΠΟΤΕ κενές θέσεις για τους υποφήφιους του. Ηταν 17 οι θέσεις? Θα πάρει 17. Ηταν 20 οι διαθέσιμες? Θα πάρει 20. Εν ολίγοις…το ΕΚΠΑ αλλά και το Πάντειο, προσαρμόζουν τα ερωτήματα και τους βαθμούς των εξετάσεων ώστε να πάρουν όλους όσους θα συμπληρώσουν τις προβλεπόμενες θέσεις. Το Πάντειο, ήδη το έκανε και πήρε 21 άτομα προχθές. Θα είναι τεράστια έκπληξη αν το ΕΚΠΑ αφήσει κενή έστω και 1 από τις 25 διαθέσιμες θέσεις.

Όσον αφορά τον προγραμματισμό της χρονιάς στα μαθήματα μας για ΕΚΠΑ, μπορείτε να κατεβείτε λίγο πιο κάτω στις αναρτήσεις μου και να δείτε τον πλήρη σχεδιασμό , με τίτλο ΞΕΚΙΝΑΜΕ ΛΟΙΠΟΝ

Η ζεστασιά και το παιδαγωγικό κλίμα νικούν στο τέλος....

Σήμερα, 12/2/2026 βγήκαν τα αποτελέσματα για τις κατατακτήριες ψυχολογίας Παντείου. Όπως ίσως έχετε ήδη διαβάσει από το μπλογκ μου, η προσπάθεια μας για τις κατατακτήριες Παντείου, έχει ξεκινήσει πρόσφατα και το χτίσιμο της επιτυχίας, απαιτεί σκληρή, μεθοδική δουλειά και κάτι ακόμα….ΖΕΣΤΑΣΙΑ! Η Μαρία και ο Στέλιος παρακολούθησαν όλα τα μαθήματα δια ζώσης και βίωσαν από πρώτο χέρι την παιδαγωγική ζεστασιά και το ζήλο που μας χαρακτηρίζει. Η Κωνσταντίνα, ήρθε στο χώρο μας λιγότερες φορές (έμεινε κυρίως στο zoom) , αλλά ήρθε και εκείνη αρκετές φορές και χτίσαμε μια στενή, θερμή σχέση.

Πολλά συγχαρητήρια λοιπόν  στις 2 μαθήτριες μας και τον μαθητή μας που πέρασαν. Όταν έχεις μόνο 5 άτομα δικά σου που δίνουν εξετάσεις και επιτυγχάνουν τα 3, τότε μιλάμε για πραγματικά μεγάλη επιτυχία.

Παραθέτω τα ονόματα των παιδιών που τα κατάφεραν, και φυσικά χωρίς καμία θολούρα και ασάφεια, όπως άλλωστε κάνω τόσα χρόνια. Με ξέρετε για την ειλικρίνεια και την τιμιότητα μου. Πριν 2 χρόνια είχα μόλις 2 μαθήτριες, δεν πέρασε καμία και το έγραψα αμέσως σε άρθρο μου εδώ στο μπλόγκ (μπορείτε να ανατρέξετε στη σχετική ανάρτηση).

Συγχαρητήρια λοιπόν:

 στην Λιώδη Μαρία Τερέζα που πέρασε 3^η στην κατάταξη

στην Παπαδοπούλου Κωνσταντίνα που κατετάγη 12^η

στον Πουρσαίδη Στέλιο που κατετάγη 16^ος

Συνεχίζουμε την προσπάθειά μας με ακόμα μεγαλύτερο πείσμα, κόντρα στο, συχνά,  απρόσωπο πνεύμα των ημερών μας . Σας θέλουμε δίπλα μας, κοντά μας. Είτε μέσω zoom, είτε δια ζώσης. Η επιτυχία στις εξετάσεις, περνά μέσα απο το ισχυρό δέσιμο ανάμεσα σε 3 στοιχεία: υποψήφιοι - καθηγητές - τοποθεσία/χώρος 

Πάμε μαζί για το Δεκέμβρη του 2026 με κύριο γνώμονα, όχι την επιτυχία, αλλά ΝΑ ΤΟ ΧΑΡΟΥΜΕ και να το διασκεδάσουμε. Και έτσι θα έρθει και η επιτυχία...

 

Κοινωνική Ψυχολογία στις κατατακτήριες για Πάντειο

 

Αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι. 

Αξίζει τον κόπο να ρίξουμε μια ενδεικτική ματιά στην ύλη – βιβλιογραφία της «Εισαγωγής στην Κοινωνική Ψυχολογία» για τις κατατακτήριες ψυχολογίας Παντείου. Παραθέτω ορισμένες μόνο από τις ενότητες:

Κοινωνική νόηση, κοινωνική σκέψη, κοινωνικές αναπαραστάσεις, κοινωνική μνήμη, ιδεολογία

 Εαυτός και ταυτότητα,  Στάσεις, πειθώ, αλλαγή στάσεων, Κοινωνική επιρροή, Κοινωνικά στερεότυπα, προκατάληψη, διακρίσεις, διομαδική συμπεριφορά και διομαδικές σχέσεις,  Διαπροσωπική έλξη και διαπροσωπικές σχέσεις

Όλα αυτά τα πεδία ενασχόλησης της Κοινωνικής Ψυχολογίας, αφορούν την καθημερινότητα μας, τις κοινωνικές και ατομικές μας συμπεριφορές. Τη θέση και τη στάση μας στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Τις απόψεις που εκφράζουμε (ή που ΔΕΝ εκφράζουμε)  στις συζητήσεις με τους άλλους. Τους παράγοντες που καθορίζουν την ψήφο μας στις εκλογές. Τις συλλογικότητες στις οποίες θα συμμετέχουμε (ή ΔΕΝ θα συμμετέχουμε).  

Με βάση την εμπειρία και την κατάρτισή μου, σε επίπεδο κατατακτηρίων ψυχολογίας, η διδακτική προσέγγιση όλων αυτών των ζητημάτων, πρέπει να κινείται σε ορισμένους βασικούς άξονες:

•     Παροχή πληροφόρησης για εκείνα τα σημεία της ύλης που χρήζουν μεγαλύτερης προσοχής έναντι άλλων. Για παράδειγμα, στη θεωρία Γνωστικής Ασυμφωνίας του Festinger, πιθανώς να πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση σε σχέση με μια άλλη θεωρία η οποία έχει πολύ μικρότερο αντίκτυπο στο χώρο της κοινωνικής ψυχολογίας.

•      Έμφαση στον τρόπο με τον οποίο μελετάμε τις σελίδες της ύλης. Σε ποια σημεία χρειάζεται αποστήθιση και σε ποια όχι? Το θετικό βέβαια με την Κοινωνική Ψυχολογία είναι ότι ο βαθμός αποστήθισης είναι πολύ μικρότερος σε σχέση με Κλινική Ψυχολογία και Μεθοδολογία Ερευνας

•      Έμφαση στον τρόπο δόμησης μιας απάντησης σε ένα ερώτημα Κοινωνικής Ψυχολογίας στα πλαίσια των κατατακτηρίων εξετάσεων. Πόση έκταση (στο περίπου)  δύναται να έχει το γραπτό μας? Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η έκταση και ποιος ο ρόλος ορισμένων στοιχείων της εκφώνησης, τα οποία και θα επηρεάσουν την έκταση της απάντησής μας? Ποιο πρέπει να είναι το ύφος της απάντησής μας? Και πολλά ακόμα ζητήματα σύνταξης της απάντησης, τα οποία δουλεύουμε πολύ ενεργά κατά τη διάρκεια των μαθημάτων μας για Πάντειο.

 

Υπάρχει όμως και ένας 4^ος άξονας, ο οποίος είναι πραγματικά καθοριστικός για την επιτυχία μας στις κατατακτήριες ψυχολογίας και ΙΔΙΩΣ για την Κοινωνική Ψυχολογία. Αυτός ο παράγοντας είναι η ΣΥΝΔΕΣΗ της παραδοτέας ύλης με την καθημερινότητα μας και τη θέση μας στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Με απλά λόγια…η παράδοση όλων αυτών των ενοτήτων της Κοινωνικής Ψυχολογίας, θα πρέπει να συνδέεται με παραδείγματα της καθημερινότητας μας. 

Ειδάλλως, το μάθημα θα αποτελεί μια στείρα παροχή πληροφόρησης, η οποία θα στερεί από την υποψήφια και τον υποψήφιο, ένα μεγάλο ποσοστό ικανοποίησης από το μάθημα και από όλη αυτή την απαιτητική πορεία μέχρι τις εξετάσεις του Δεκέμβρη.

 Όταν λοιπόν παραδίδεται Κοινωνική Ψυχολογία στα μαθήματα για τις κατατακτήριες, ένα ΒΑΣΙΚΟ μέλημα του διδάσκοντα, θα πρέπει να είναι η χρήση πολλών, «ζωντανών»  και κατανοητών παραδειγμάτων. Με αυτό τον τρόπο,  θα συνδεθεί η διδακτέα ύλη με την καθημερινότητα των ανθρώπων που συμμετέχουν στο μάθημα και θα αυξηθεί το αίσθημα ικανοποίησης που αντλούν από τα μαθήματά μας αλλά και από την προσωπική τους μελέτη, όταν κλείσουν το zoom ή όταν αποχωρήσουν από την τάξη μας στη Νεα Ιωνία.